Жиззах шаҳрида «Ўрта шаҳарларни комплекс ривовижлантириш» лойиҳаси доирасида жами 40 километрдан ортиқ мазурдаги эскирган ичимлик суви тармоқлари янгиланмоқда. Туркиянинг «Faysel» компанияси томонидан амалга оширилаётган ушбу модернизация натижасида ҳудуддаги 150 минг нафар аҳолининг тоза ичимлик суви билан таъминланиш даражаси яхшиланади ва тизимдаги техник йўқотишлар кескин камаяди.
Эски тизимдан замонавий ечимлар сари
Жиззах шаҳрининг ичимлик суви тизими ўн йиллар давомида эксплуатация қилиниши натижасида техник жиҳатдан эскирган эди. Статистик маълумотларга кўра, эскирган қувурлардаги носозликлар сабабли етказиб берилаётган сувнинг муайян қисми истеъмолчига етиб бормасдан йўқотиларди. 27,4 км ва 12,5 км узунликдаги магистрал тармоқларнинг янгиланиши нафақат сув босимининг барқарорлигини таъминлайди, балки энергия тежамкорлигини ҳам оширади.
Бугунги кунга қадар 26,5 км масофадаги марказий тармоқлар тўлиқ янгиланди. Бу жараёнда халқаро стандартларга жавоб берадиган, коррозияга чидамли ва хизмат қилиш муддати узоқ бўлган замонавий қувурлардан фойдаланилмоқда. Лойиҳанинг муҳим жиҳати шундаки, у нафақат қурилиш, балки бошқарув тизимини ҳам рақамлаштиришни назарда тутади.
Халқаро ҳамкорлик ва инвестициявий асослар
Ушбу ислоҳотлар Ўзбекистон Республикаси Президентининг "Жаҳон банки иштирокида «Ўрта шаҳарларни комплекс ривожлантириш» лойиҳасини амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида"ги қарори (ПҚ-4067-сон) ҳамда соҳага оид бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ижроси доирасида амалга оширилмоқда. Жаҳон банкининг молиявий кўмаги ва Туркиянинг «Faysel» компаниясининг муҳандислик тажрибаси лойиҳанинг сифатли бажарилишига кафолат бўлмоқда.
Мутахассисларнинг фикрича, бу каби йирик лойиҳалар маҳаллий бошқарув тизимига хорижий технологияларни олиб кириш билан бир қаторда, шаҳарнинг инвестициявий жозибадорлигини ҳам оширади. Ичимлик суви ва канализация тизими ривожланган ҳудудда тадбиркорлик субъектлари, айниқса, хизмат кўрсатиш соҳаси ва саноат корхоналари фаолияти учун қулай муҳит юзага келади.
Ижтимоий ва иқтисодий самарадорлик таҳлили
Лойиҳа якунлангач, кутилаётган натижаларни бир нечта йўналишда таҳлил қилиш мумкин:
Санитария-эпидемиологик ҳолат: Тоза ичимлик суви таъминоти аҳоли ўртасида юқумли касалликларнинг олдини олишда бош омил ҳисобланади. 150 минг аҳоли учун бу — саломатлик кафолати демакдир.
Техник йўқотишларни камайтириш: Эски қувурлардаги сув сизиб чиқиши кўрсаткичи тизимдаги умумий сув ҳажмининг 30-40 фоизигача етиши мумкин эди. Янги тармоқлар бу рақамни минимал даражага туширади.
Ресурс тежамкорлиги: Сув йўқотишларининг камайиши насос станцияларининг ортиқча юкламасиз ишлашига ва натижада электр энергияси сарфининг қисқаришига олиб келади.
Шунингдек, "Ўзсувтаъминот" АЖ маълумотларига кўра, соҳани модернизация қилишда СКАДА (SCADA) каби масофавий бошқариш тизимларининг жорий этилиши авариявий ҳолатларни тезкор аниқлаш ва бартараф этиш имконини беради.
Лойиҳанинг босқичма-босқич давомийлиги
Қурилиш-монтаж ишлари қатъий белгиланган жадвал асосида олиб борилмоқда. Марказий тармоқларнинг қолган қисмини ётқизиш ва уларни мавжуд тизимга интеграция қилиш ишлари жадал давом этмоқда. Бунда шаҳар архитектураси ва аҳолига ноқулайлик туғдирмаслик мақсадида замонавий муҳандислик ечимлари қўлланилмоқда.
Бу каби тизимли ишлар нафақат Жиззах шаҳрида, балки республиканинг бошқа ҳудудларида ҳам кузатилмоқда. Бироқ, Жиззахдаги лойиҳа ўзининг кўлами ва хорижий пудратчиларнинг иштироки билан алоҳида аҳамиятга эга. Бу шаҳарнинг истиқболдаги ижтимоий-иқтисодий ўсиши учун мустаҳкам пойдевор бўлиб хизмат қилади.
Хулоса ва мулоҳаза
Инфратузилмани янгилаш — бу фақат техник жараён эмас, балки аҳоли фаровонлигига йўналтирилган стратегик қадамдир. Жиззах шаҳридаги сув тармоқларининг янгиланиши тизимдаги сурункали муаммоларга чек қўйиши кутилмоқда. Бироқ, янги тизимни асраб-авайлаш ва сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш маданиятини шакллантириш ҳам истеъмолчиларнинг, ҳам мутасаддиларнинг масъулияти бўлиб қолаверади. Сизнингча, ҳудудингиздаги коммунал хизматлар сифатини оширишда яна қайси жиҳатларга эътибор қаратиш лозим?
