Сўнгги йилларда кўпчиликни бир савол қизиқтиради: ҳудудларда ҳақиқий иқтисодий ўсиш борми ёки бу фақат рақамлардаги маълумотлар учунми? Жиззах вилояти мисолида қарасак, кийим-кечак ишлаб чиқариш ҳажмининг изчил ошиши бу ўсиш фақат ҳисобот учун эмас, балки амалда ҳам мавжуд эканини кўрсатяпти.
Енгил саноат — тез иш ўрни яратадиган, аёллар ва ёшлар бандлигини таъминлайдиган соҳа. Шу жиҳатдан Жиззахдаги динамика алоҳида эътиборга лойиқ.
Рақамлар ортида нима бор?
Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилда Ўзбекистонда йирик корхоналар томонидан 43,1 трлн сўмлик кийим-кечак маҳсулотлари ишлаб чиқарилган. Бу 2024 йилга нисбатан 21,7 фоиз ўсиш дегани. Яъни бозор кенгайяпти, талаб бор.
Жиззах вилоятида эса 576,3 млрд сўмлик кийим-кечак маҳсулотлари ишлаб чиқарилди. Вилоят миқёсида бу жуда жиддий кўрсаткич. У шунчаки битта-иккита корхона ҳисобига эмас, балки бутун соҳанинг фаоллашгани ҳисобига шаклланяпти.
Нима учун айнан Жиззахда бу жараён тезлашди?
Мутахассислар буни бир нечта омил билан изоҳлайди:
енгил саноат корхоналари сонининг ортиши
янги тўқимачилик ва тикув-трикотаж цехларининг ишга туширилиши
маҳаллий хомашёни қайта ишлаш улушининг ошиши
логистика ва кооперация занжирларининг шаклланиши
Жиззахда ишлаб чиқарувчи корхоналар энди фақат ички бозор билан чекланиб қолмаяпти. Экспортбоп маҳсулотлар ишлаб чиқаришга ўтиш — соҳанинг сифат жиҳатдан ҳам ўсиб бораётганини англатади.
Бу кимга ва қандай фойда беради?
Бу ўсишнинг энг катта ютуғи — аҳоли бандлиги. Тикув-трикотаж корхоналари кўп меҳнат талаб қилади, демак, янги иш ўринлари пайдо бўляпти.
? Аҳоли учун — иш ва барқарор даромад
? Тадбиркорлар учун — тайёр инфратузилма ва бозор
? Вилоят учун — саноат улушининг ошиши ва солиқ тушумлари
Қисқаси, бу фақат ишлаб чиқариш эмас, балки маҳаллий иқтисодиётнинг ҳаракатга келиши.
Реал ҳолат: кичик цехдан экспортгача
Жиззах туманларидан бирида фаолият бошлаган кичик тикув цехини олайлик. Илк пайтда у маҳаллий бозор учун оддий маҳсулот тикарди. Ҳозир эса йирик тўқимачилик корхонаси билан кооперация қилиб, ташқи бозорга чиқаряпти. Натижада ишчилар сони икки баробарга ошди, ойликлар кўтарилди.
Бу — якка ҳолат эмас, балки соҳадаги умумий тенденция.
Келгусида нима кутиш мумкин?
Мутахассислар фикрича, инвестиция лойиҳалари ва кооперация занжирлари ривожланиши ҳисобидан Жиззах вилоятининг енгил саноатдаги улуши янада ортади. Агар мавжуд суръат сақланса, вилоят яқин йилларда республикадаги етакчи ҳудудлардан бирига айланиши мумкин.
Жиззахда кийим ишлаб чиқариш ҳажмининг ўсиши — бу статистикадаги рақам эмас. Бу иш, даромад ва экспорт демак. Энг муҳими, бу жараён изчил ва барқарор тус олган. Демак, Жиззах енгил саноати олдида ҳали катта имкониятлар бор.
