Бирлашган Араб Амирликлари Меҳнат ресурслари ва амирлаштириш вазирлиги (MoHRE) 2026 йилги муқаддас Рамазон ойи учун хусусий ва давлат сектори ходимларининг иш соатларини қисқартириш бўйича расмий қарорини эълон қилди. Унга кўра, хусусий секторда иш куни одатдагидан 2 соатга қисқаради, давлат хизматчилари учун эса соат 09:00 дан 14:30 гача бўлган махсус жадвал жорий этилади. Ушбу стратегик қадам нафақат ходимларнинг ижтимоий ва диний эҳтиёжларини қондириш, балки меҳнат самарадорлигини янгича ёндашув асосида оптималлаштиришга қаратилган.
Рамазон ойидаги иш тартиби: Рақамлар ва тафсилотлар
БАА ҳукумати томонидан тасдиқланган янги тартибга кўра, 2026 йилги Рамазон ойида меҳнат шароитлари сезиларли даражада енгиллаштирилади. Бу чоралар мамлакатдаги миллионлаб хорижлик ва маҳаллий ишчиларнинг турмуш тарзига бевосита таъсир кўрсатади.
Хусусий сектор учун белгиланган меъёрлар:
Иш соатлари: Кундалик иш вақти 2 соатга қисқаради. Одатда 8-9 соат ишлайдиган ходимлар Рамазон ойида 6-7 соат меҳнат қилишади.
Иш шакли: Иш берувчиларга масофавий ишлаш ёки мослашувчан жадвалларни жорий этиш ҳуқуқи берилди.
Қўшимча иш: Қисқартирилган меъёрдан ортиқча ишлаганлик учун қонунчиликка мувофиқ қўшимча ҳақ тўланиши шарт.
Давлат хизматчилари учун жадвал:
Душанба – Пайшанба: 09:00 дан 14:30 гача.
Жума: 09:00 дан 12:00 гача.
Фактчекинг: БААдаги ўзгаришлар қанчалик асосли?
Мазкур янгиликларни холис таҳлил қилиш учун асосий манбалар ва рақамларни текширамиз.
Даъво: Рамазон ойида иш вақти қисқариши мажбурийми?
Манба: БАА Меҳнат ресурслари ва амирлаштириш вазирлиги (MoHRE) расмий баёноти.
Текширув: Ҳа, бу Федерал қонунчилик билан мустаҳкамланган бўлиб, хусусий сектордаги барча компаниялар учун мажбурийдир. Иш берувчининг ушбу нормага риоя қилмаслиги жарималарга сабаб бўлади.
Даъво: Рамазон ойи қачон бошланади?
Манба: Khaleej Times ва астрономик ҳисоб-китоблар.
Текширув: 2026 йилда Рамазон ойининг биринчи куни тахминан 19 февраль кунига тўғри келиши кутилмоқда. Шаъбон ойининг 30 кун давом этиши эҳтимоли юқорилиги сабабли, аксар ислом мамлакатларида шу сана асос қилиб олинмоқда.
Таҳлил: Самарадорликнинг ошиши ва "Reset" механизми
Инсон ресурслари бўйича халқаро экспертларнинг фикрича, иш вақтининг қисқариши иқтисодий зарарга олиб келмайди. Аксинча, бу ходимлар учун ўзига хос "reset" (қайта юкланиш) вазифасини ўтайди.
Асосий ижобий омиллар:
Мақсадли меҳнат: Ходимлар камроқ вақт ичида кўпроқ иш бажариш учун ўз вақтини кучлироқ режалаштирадилар.
Мотивация: Давлат ва иш берувчи томонидан кўрсатилган ғамхўрлик ходимнинг ташкилотга содиқлигини оширади.
Оилавий муҳит: Жиззах вилояти каби оилавий қадриятлар юқори бўлган ҳудудлар учун ҳам бундай тажриба муҳим — ходимлар рўза тутиш ва ифторлик вақтида оила даврасида кўпроқ бўлишади.
MoHRE роли ва эмиратизация сиёсати
БААда меҳнат бозорини тартибга солувчи MOHRE (Ministry of Human Resources and Emiratisation) фақатгина иш вақтини белгилаш билан чекланмайди. Вазирликнинг асосий вазифаси — меҳнат ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва маҳаллий аҳолини хусусий секторга жалб қилишдир.
Вазирлик томонидан жорий этилган Wages Protection System (WPS) — Иш ҳақини ҳимоя қилиш тизими Рамазон ойида ҳам ишчиларга қўшимча иш соатлари учун тўловлар ўз вақтида етиб боришини кафолатлайди. Шунингдек, TAS’HEEL платформаси орқали ходимлар ўз ҳуқуқлари бузилган тақдирда тезкор онлайн шикоят беришлари мумкин.
Хулоса ва мулоҳаза
БААнинг Рамазон ойи учун иш вақтини қисқартириш тажрибаси инсон капиталини бошқаришнинг энг юқори намунасидир. Бу тизим иқтисодий манфаатлар ва инсоний қадриятлар ўртасидаги мувозанатни таъминлайди.
Ўзбекистон шароитида, хусусан Жиззах вилоятининг ривожланаётган саноат зоналарида ҳам мазкур тажрибани ихтиёрий равишда қўллаш меҳнат унумдорлигига ижобий таъсир кўрсатиши мумкин. Сизнингча, Ўзбекистон меҳнат қонунчилигига ҳам муқаддас ойларда иш вақтини қисқартириш бўйича ўзгартиришлар киритиш вақти келдими?
