Жиззах вилоятининг "Aydarko‘l Resort" мажмуасида 2026 йил 25 март куни бўлиб ўтган Иккинчи минтақалараро форум Ўзбекистон ва Тожикистон ўртасидаги иқтисодий муносабатларнинг локал даражадаги янги босқичини белгилаб берди. Тадбир якунида имзоланган салмоқли ҳужжатлар пакети ва ташкил этилган B2B мулоқотлар икки давлат ўртасидаги товар айирбошлаш ҳажмини яқин йилларда 1 миллиард долларга етказиш стратегиясининг муҳим бўғини ҳисобланади. Делегацияларга Ўзбекистон Бош вазири ўринбосари Жамшид Хўжаев ҳамда Тожикистон Бош вазири ўринбосари Ҳаким Холиқзода бошчилик қилгани тадбирнинг сиёсий ва иқтисодий мақоми нақадар юқори эканини тасдиқлади. Жиззах, Сурхондарё, Сўғд ва Хатлон вилоятлари ҳокимларининг бевосита иштироки эса ҳамкорликнинг марказий ҳукумат назоратидан ҳудудий ижро даражасига кўчганини англатади.
Мазкур форумнинг иқтисодий аҳамияти шундаки, у анъанавий дипломатик учрашув доирасидан чиқиб, аниқ инвестициявий лойиҳаларга асосланган платформага айланди. Икки давлат ўртасидаги савдо-иқтисодий ҳамкорлик бўйича Ҳукуматлараро комиссия маълумотларига кўра, сўнгги йилларда ўзаро савдо айланмаси барқарор ўсиш суръатларини намойиш этмоқда. Жиззахдаги тадбирда ташкил этилган махсус павильонлар ҳудудларнинг саноат салоҳиятини намойиш этиш билан бирга, ишлаб чиқариш занжирини яратиш (co-production) имкониятларини ҳам очиб берди. Хусусан, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини қайта ишлаш, тўқимачилик ва қурилиш материаллари ишлаб чиқариш соҳаларида Сўғд ва Жиззах вилоятлари ўртасидаги технологик интеграция икки томон учун ҳам юқори қўшимча қиймат яратиш имконини беради.
Минтақалараро ҳамкорликнинг ҳуқуқий асослари "Ўзбекистон Республикаси билан Тожикистон Республикаси ўртасида иттифоқчилик муносабатлари тўғрисидаги Шартнома" ва икки давлат раҳбарларининг олий даражадаги келишувларига таянади. Форум доирасида Сурхондарё ва Хатлон вилоятлари ўртасидаги чегараолди савдо зоналарини ривожлантириш масалаларининг муҳокама қилиниши логистик харажатларни камайтиришга хизмат қилади. Экспертларнинг таъкидлашича, транспорт йўлакларини диверсификация қилиш ва божхона тўсиқларини босқичма-босқич камайтириш минтақавий иқтисодиётнинг ташқи шокларга чидамлилигини оширади. "Aydarko‘l Resort"даги учрашувлар давомида эришилган келишувлар нафақат йирик корхоналар, балки кичик ва ўрта бизнес вакиллари учун ҳам бозорга чиқиш имкониятини кенгайтирди.
Таҳлилий нуқтаи назардан қараганда, бундай форматдаги мулоқотлар "Марказий Осиё бешлиги" доирасидаги иқтисодий интеграциянинг кичик моделидир. Икки томонлама инвестициявий лойиҳаларнинг амалга оширилиши янги иш ўринлари яратилиши ва аҳоли даромадларининг ошишига бевосита таъсир кўрсатади. Масалан, Тожикистоннинг саноат ва янги технологиялар вазирлиги ҳамда Ўзбекистоннинг тегишли идоралари ўртасидаги саноат кооперацияси бўйича "Йўл харитаси"нинг ижроси форумда имзоланган ҳужжатлар билан янада мустаҳкамланди. Бу жараёнда рақамли технологиялар ва "яшил" энергия соҳасидаги тажриба алмашинуви ҳам кун тартибидан ўрин олган.
Хулоса қилиб айтганда, Жиззах форуми Ўзбекистон ва Тожикистон ўртасидаги стратегик шериклик шунчаки декларатив характерга эга эмаслигини, балки аниқ иқтисодий кўрсаткичларга йўналтирилганини кўрсатди. Ҳудудлараро алоқаларнинг фаоллашуви икки қўшни халқнинг фаровонлигини оширишда муҳим локомотив вазифасини ўтайди. Сизнингча, маҳаллий тадбиркорлар қўшни давлат бозорига чиқишда мавжуд имкониятлардан қай даражада самарали фойдаланишмоқда ва бу борада яна қандай тўсиқларни бартараф этиш лозим?
