2026 йилги Жаҳон чемпионати йўлланмасини нақд қилган Ўзбекистон миллий терма жамоаси Тошкентда ўтган FIFA Series халқаро турнирида Венесуэла устидан зафар қучиб, бош совринни қўлга киритди. "Бунёдкор" стадионида кечган ҳал қилувчи баҳснинг асосий вақтида ҳисоб очилмаган бўлса-да, пенальтилар сериясида мезбонлар 5:4 ҳисобида устун келди. Бироқ спортдаги муваффақият фонида соҳа экспертлари ва профессионал журналистлар Ўзбекистон футбол ассоциацияси (ЎФА) томонидан ташкил этилган аккредитация жараёни ҳамда ОАВ вакиллари учун яратилган шароитларни кескин танқид остига олмоқда. Бугунги кунда терма жамоа атрофидаги юқори қизиқиш профессионал ёндашув ва халқаро стандартларга мос инфратузилма талаб қилаётгани кун тартибидаги асосий масалага айланди.
FIFA Series мусобақаси доирасидаги Ўзбекистон ва Венесуэла ўртасидаги учрашув 29 225 нафар томошабин қаршисида ўтди. Сречко Катанец шогирдлари ўйинда ташаббусга эга бўлишига қарамай, дарвозаларга гол урилмади. Пенальтилар сериясида дарвозабон Абдувоҳид Неъматовнинг маҳорати ва футболчиларнинг совуққонлиги ғалабани таъминлади. Аммо турнирнинг ташкилий қисми, хусусан, медиа трибуна ва матбуот хизмати ишида жиддий тизимли муаммолар юзага чиқди. Профессионал журналистларнинг таъкидлашича, аккредитация бериш жараёнида саралашнинг йўқлиги натижасида футболдан йироқ шахслар ва блогерларнинг кўпайиши миллий терма жамоа аъзолари ва хорижлик меҳмонлар учун ноқулайликлар туғдирган.
Маҳаллий ОАВ вакили Абдулвосит Бектемировнинг таҳлилига кўра, Ўзбекистондаги футбол медиаси ҳозирда сифат эмас, сон ортидан қувиш босқичига ўтиб қолган. УЕФА каби халқаро ташкилотлар аккредитация сўровларини ҳафталаб текшириб, фақат профессионал фаолият юритувчи шахсларга рухсат берса, ЎФА тизимида бу жараён шаффоф ва қатъий мезонларга асосланмагани кўринмоқда. Бунинг оқибатида миллий терма жамоанинг тажрибали ҳимоячиси Рустам Ашурматовдан ўзини таништиришни сўраш ёки асосий таркиб ўйинчиси Одилжон Ҳамробековнинг исмини адаштириб айтиш каби ҳолатлар кузатилди. Бундай "профессионал хатолар" нафақат футболчиларнинг журналистларга бўлган ҳурматини туширади, балки мамлакатнинг халқаро майдондаги имижига ҳам салбий таъсир кўрсатади.
Техник таъминот масаласи эса алоҳида мавзу. "Бунёдкор" стадионида интернет (wi-fi) алоқасининг барқарор эмаслиги ҳатто хориждан келган журналистларнинг ҳайратига сабаб бўлди. Таққослаш учун, қўшни Қирғизистоннинг 1941 йилда қурилган "Долон Омурзаков" стадионида медиа вакиллари учун яратилган рақамли имкониятлар замонавий "Бунёдкор" стадионидагидан юқорироқ экани айтилмоқда. Бу эса ЎФА инфратузилма ва коммуникациялар стратегиясини қайта кўриб чиқиши зарурлигини англатади. "Пахтакор" стадионида ўтган нейтрал ўйинларда матбуот анжуманларининг ташкил этилмагани ва "mixed zone" ҳудудларини топишдаги қийинчиликлар ташкилий бошқарувдаги бўшлиқларни яна бир бор тасдиқлади.
Халқаро тажриба шуни кўрсатадики, терма жамоа Жаҳон чемпионати каби йирик мусобақаларга чиққанда, фақат спортчилар эмас, балки бутун соҳа — ташкилотчилар, матбуот хизматлари ва журналистлар ҳам ўз савиясини ошириши шарт. FIFA Series турнири Ўзбекистон учун нафақат майдондаги синов, балки ташкилий имкониятларни намойиш этиш майдони бўлиши керак эди. Аммо ҳозирча натижалар майдонда ижобий бўлса-да, майдон ташқарисидаги тизим ислоҳотларга муҳтожлигича қолмоқда. ЎФА аккредитация мезонларини қаттиқлаштириши, стадионлардаги техник шароитларни халқаро стандартларга мослаштириши ва медиа вакиллари билан ишлашда тизимли ёндашувни жорий этиши лозим.
Хулоса ўрнида айтиш мумкинки, ўзбек футболининг янги даври бошланаётган бир пайтда, ташкилий маданиятнинг спорт натижаларидан ортда қолаётгани хавотирлидир. Ғалабалар завқи вақтинчалик, бироқ тизимли камчиликлар келажакдаги йирик турнирлар мезбонлиги учун тўсиқ бўлиши мумкин. Футбол жамоатчилиги ва мутасаддилар бу вазиятдан тўғри хулоса чиқарадими ёки "қовун"лар мавсуми давом этадими? Бу саволнинг жавоби яқин вақт ичида амалга ошириладиган ўзгаришларда намоён бўлади.
