Ўзбекистон Солиқ қўмитаси 2025 йил якунлари бўйича мамлакатдаги блогерлик фаолиятининг молиявий кўламини эълон қилди. Унга кўра, энг фаол 6 нафар блогер йил давомида 2,7 миллиард сўм расмий даромад кўриб, бюджетга 110,4 миллион сўм солиқ тўлаган. Умумий ҳисобда мамлакатдаги блогерлик бозорининг йиллик ҳажми 760,2 миллиард сўм (тахминан 62 миллион доллар) деб баҳоланмоқда, бироқ соҳадаги ҳуқуқий мақом ва амалдаги даромадлар ўртасидаги номутаносиблик асосий муаммо бўлиб қолмоқда.
Солиқ органлари томонидан шакллантирилган 110 нафар энг фаол блогерлар рўйхати соҳанинг ички тузилмасини очиб берди. Таҳлилларга кўра, контент яратувчиларнинг 50 фоизи (55 нафари) ўзини ўзи банд қилган шахс сифатида рўйхатдан ўтган. 33 нафари якка тартибдаги тадбиркор мақомида бўлса, 22 нафари ҳануз жисмоний шахс сифатида фаолият юритмоқда. Солиқ қўмитаси экспертларининг таъкидлашича, ўзини ўзи банд қилган шахс мақоми ходим ёллаш ҳуқуқини бермайди, ваҳоланки кўплаб блогерлар администратор ва операторлар жамоаси билан ишламоқда.
Реклама бозорининг шаффофлигини ўрганиш мақсадида олиб борилган мониторинг натижасида "топ-6" блогер томонидан бир йилда 360 та сторис ва 184 та реклама пости жойлаштирилгани аниқланди. Электрон ҳисобварақ-фактуралар асосида шаклланган 2,7 миллиард сўмлик кўрсаткич фақатгина расмий қайд этилган даромадларни акс эттиради. Экспертларнинг фикрича, реал даромадлар ва бюджетга тушумлар ўртасидаги тафовут блогерларнинг ҳануз соддалаштирилган солиқ режимларида қолаётгани билан изоҳланади.
Ҳозирда Ўзбекистон ушбу соҳани тартибга солишда халқаро тажрибага, хусусан, даромадлар устидан қатъий назорат ўрнатган давлатлар амалиётига эътибор қаратмоқда. Солиқ қўмитаси блогерларнинг ҳуқуқий саводхонлигини ошириш ва уларни тадбиркорлик субъектлари сифатида тўғри классификация қилиш устида ишламоқда. Бу нафақат бюджет тушумларини кўпайтириш, балки реклама берувчилар ва ижрочилар ўртасидаги муносабатларни қонуний асосга ўтказишга хизмат қилади.
Блогерлик фаолиятининг иқтисодий аҳамияти ошиб бораётган бир даврда, соҳа вакилларининг ижтимоий масъулияти ва солиқ мажбуриятларини англаши муҳим аҳамият касб этади. Даромадларнинг шаффофлашуви рақобат муҳитини соғломлаштиради ва реклама бозорининг инвестициявий жозибадорлигини оширади. Сизнингча, блогерлар учун алоҳида солиқ режими жорий этилиши керакми ёки мавжуд тартиблар етарлими?
