Жиззах вилоятининг Бахмал тумани нафақат ўзининг сўлим табиати ва туризм салоҳияти, балки йирик хорижий сармоядорлар учун жозибадор инвестицион майдон сифатида ҳам гавдаланмоқда. Яқинда Хитойнинг дунёга машҳур "China National Technical Import-Export Corporation" (CNTIC) компанияси вакилларининг Бахмалга ташрифи туман иқтисодиётида янги давр бошланаётганидан далолат беради. Ушбу мақолада биз Бахмалнинг қишлоқ хўжалигидаги трансформацияси ва Хитой инвестицияларининг ҳудудий ривожланишдаги ролини таҳлил қиламиз.
Бахмалда 1000 гектарлик янги лойиҳа: Иқтисодий бурилиш нуқтаси
Бахмал тумани ҳокими Азиз Эргашев ва Хитой делегацияси ўртасидаги музокараларнинг асосий диққат марказида "Узунбулоқ" массивида 1000 гектар майдонни эгаллайдиган замонавий узумчилик кластерини ташкил этиш масаласи турди. Бу шунчаки боғ яратиш эмас, балки юқори технологияларга асосланган, тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар ҳисобига молиялаштириладиган йирик агросаноат занжиридир.
Лойиҳанинг кўлами ва танланган ҳудуднинг имкониятлари инобатга олинса, бу Бахмал учун стратегик аҳамиятга эга. Биринчидан, минг гектарлик майдонда интенсив узумзорларнинг барпо этилиши туман экспорт салоҳиятини кескин оширади. Иккинчидан, маҳаллий аҳоли учун юзлаб янги иш ўринлари яратилиши ижтимоий барқарорликни таъминлашга хизмат қилади.
Инвестор профили: CNTIC нега Бахмални танлади?
1952 йилда ташкил этилган ва Хитойнинг энг йирик давлат корпорацияларидан бири бўлган CNTIC компаниясининг Бахмалга қизиқиши бежиз эмас. Дунёнинг 100 дан ортиқ мамлакатида 7,5 мингдан зиёд лойиҳани муваффақиятли якунлаган компания учун Ўзбекистон, хусусан, Жиззах вилояти қулай инвестицион муҳитга эга ҳудуд ҳисобланади.
CNTIC фақат технология импорти билан чекланиб қолмай, балки қишлоқ хўжалигида "тайёр ҳолда топшириш" (turn-key) тамойили асосида ишлайдиган тизимларни жорий этади. Бу дегани, Бахмалдаги узумчилик кластери нафақат кўчат экиш, балки замонавий суғориш тизимлари, қайта ишлаш корхоналари ва логистика марказларини ҳам ўз ичига олади.
Таҳлил: Саноатлашган қишлоқ хўжалиги ва туризм
Бахмал тумани анъанавий равишда боғдорчилик ва чорвачиликка ихтисослашган. Бироқ, замонавий иқтисодиёт талаблари экстенсив усулдан интенсив усулга ўтишни тақозо этмоқда. Хитой инвестициялари айнан мана шу бўшлиқни тўлдиради.
Учрашувда алоҳида қайд этилган муҳим жиҳатлардан бири — ҳудуднинг туристик салоҳияти ва қишлоқ хўжалигини уйғунлаштиришдир. "Агротуризм" тушунчаси Бахмал учун янги нафас бўлиши мумкин. Узумчилик кластери нафақат маҳсулот етиштириш объекти, балки сайёҳлар учун жозибадор манзилга айланиши кутилмоқда. Бу эса туманнинг иқтисодий драйверларини диверсификация қилиш имконини беради.
Музокаралар якунида томонлар лойиҳани қисқа муддатларда ишга тушириш бўйича келишувга эришдилар. Бу Бахмал туманининг Хитой билан ҳамкорлигидаги илк қадам эмас, балки аввалдан мавжуд ишончли алоқаларнинг мантиқий давомидир.
Мазкур ҳамкорликнинг муваффақияти қуйидаги омилларга боғлиқ бўлади:
Инвестицияларнинг ўз вақтида ва тўлиқ ҳажмда йўналтирилиши.
Хитойнинг илғор агротехнологияларини маҳаллий иқлим шароитига мослаштириш.
Маҳаллий мутахассисларнинг малакасини ошириш ва янги технологияларни бошқариш кўникмаларини шакллантириш.
Хулоса ўрнида айтиш мумкинми, Бахмал тумани ва CNTIC ўртасидаги келишув ҳудуднинг иқтисодий харитасини ўзгартиришга қодир. 1000 гектарлик узумчилик кластери нафақат вилоят, балки республика миқёсидаги намунавий лойиҳалардан бирига айланиши учун барча имкониятлар мавжуд.
