2026 йил Ўзбекистон автомобиль бозори учун туб бурилиш йили бўлиши кутилмоқда. «Ўзавтосаноат» АЖ бошқаруви раиси Улуғбек Рўзиқуловнинг маълум қилишича, жорий йилда бешта янги модел, жумладан, Жиззах вилоятидаги «BYD Uzbekistan Factory» қўшма корхонасида оммабоп «Yuan Up» электромобилини ишлаб чиқариш йўлга қўйилади. Ушбу стратегик қадам нафақат республиканинг яшил иқтисодиётга ўтиш режаларини жадаллаштиради, балки Жиззах вилоятининг мамлакатдаги энг йирик инновацион автомобилсозлик хабига айланишини таъминлайди.
2026 йилнинг 13 февраль куни Президент Шавкат Мирзиёев раислигида ўтган видеоселектор йиғилишида соҳадаги устувор вазифалар белгилаб берилди. «Ўзавтосаноат» раҳбарининг ҳисоботига кўра, ишлаб чиқариш қувватларини маҳаллийлаштириш ва бозор талабини қондириш мақсадида бир нечта йўналишда иш олиб борилмоқда:
Жиззах сегменти: «BYD Uzbekistan Factory» заводида «Yuan Up» модели ўзлаштирилади. Бу модел илгари ишлаб чиқарила бошлаган «Chazor» ва «Song Plus Champion» туркумини бойитади.
Chevrolet бренди: Янгиланган «Damas» моделининг савдоси бошланади, шунингдек, «Traverse» ва «Captiva» моделлари қаторга қўшилади.
KIA сегменти: Жиззахдаги бошқа бир йирик лойиҳа — «ADM Jizzakh» заводи доирасида KIA брендининг янги моделлари ишлаб чиқарилиши режалаштирилган.
Фактчекинг: Даъволар ва асослар
Журналистик таҳлил доирасида очиқ манбалардаги маълумотларни текшириб чиқдик:
Даъво: Жиззахда йиллик ишлаб чиқариш қуввати 300 минг донагача оширилади.
Манба: Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 25 январдаги Хитойга ташрифи ва «BYD» бош қароргоҳидаги келишувлар (Президент матбуот хизмати).
Рақамлар мос келадими? Ҳа. Дастлабки босқичда 50 минг дона гибрид ва электромобиллар йиғиш қуввати яратилган эди. Кейинги босқичларда маҳаллийлаштириш даражасини ошириш орқали қувватни 300 мингга етказиш режаси давлат дастурларида мустаҳкамланган.
Хулоса: Ишлаб чиқариш ҳажмининг ўсиши ва моделлар қаторининг кенгайиши (масалан, Yuan Up қўшилиши) ушбу стратегик мақсадга эришиш йўлидаги изчил қадамдир.
Жиззах заводининг технологик салоҳияти
2024 йил июнь ойидан буён фаолият юритаётган «BYD Uzbekistan Factory» нафақат Ўзбекистон, балки Марказий Осиёдаги илк шу турдаги инновацион корхона ҳисобланади. Заводнинг ўзига хослиги шундаки, у ерда ишлаб чиқариш жараёнлари юқори даражада автоматлаштирилган.
Хитойдан келтирилган роботлаштирилган тизимлар пайвандлаш ва бўяш жараёнларида инсон омилини минималлаштиради. Юқори аниқликдаги лабораториялар эса автомобиль геометриясини назорат қилиб, маҳсулотнинг халқаро стандартларга мослигини таъминлайди. «Yuan Up» моделининг конвейерга қўйилиши корхонанинг технологик мослашувчанлигини яна бир бор исботлайди.
Ижтимоий ва иқтисодий контекст: Жиззахликлар учун нима фойда?
Жиззах вилояти аҳолиси учун ушбу лойиҳа фақатгина янги автомобиль эмас, балки янги иш ўринлари ва малакали кадрлар тайёрлаш тизимини англатади. Автосаноат занжири доирасида:
Бутловчи қисмларни ишлаб чиқарувчи кичик ва ўрта бизнес корхоналари ривожланади.
Муҳандислик ва IТ соҳасида юқори маошли иш ўринлари яратилади.
Вилоятнинг экспорт салоҳияти ортади, чунки ишлаб чиқарилган автомобиллар қўшни мамлакатлар бозорларига ҳам йўналтирилиши кўзда тутилган.
Эҳтимолий ҳолатни тасаввур қилайлик: «Yuan Up» моделининг маҳаллийлаштирилиши унинг таннархини импорт қилинадиган автомобилларга нисбатан 15–20 фоизгача арзонлаштириши мумкин. Бу эса ўрта бўғин истеъмолчилари учун электромобиль сотиб олиш имкониятини кенгайтиради ва шаҳарларда экологик вазият яхшиланишига хизмат қилади.
«Yuan Up» моделининг Жиззахда ишлаб чиқарилиши Ўзбекистон автосаноатидаги рақобат муҳитини янги босқичга олиб чиқади. Бу шунчаки моделлар сонининг ортиши эмас, балки юқори технологияларни мамлакат иқтисодиётига интеграция қилиш жараёнидир. Маҳаллийлаштириш даражаси қанчалик тез ошса, истеъмолчи учун нархлар шунчалик ҳамёнбоп бўлади.
Сизнингча, маҳаллий заводларда ишлаб чиқарилган электромобиллар хориждан олиб келинаётганлари билан нарх ва сифат борасида тўлиқ рақобатлаша оладими?
