2026 йилги Футбол бўйича Жаҳон чемпионати Испания терма жамоасининг триумфи (1:0) ҳамда Лионел Мессининг миллий терма жамоадаги фаолиятига якун ясаши билан тарихга кирди. Бироқ мундиал атрофидаги можаролар ҳали-ҳануз тингани йўқ. Мусобақа давомидаги тўқнашувлар, сиёсий мазмундаги шиорлар ва ҳакамлик борасидаги шубҳа-гумонлар ортидан Халқаро футбол федерацияси (ФИФА) Аргентина терма жамоаси аъзоларига нисбатан расмий суриштирув бошлади. Шу билан бирга, 23,3 миллиондан ортиқ мухлис ФИФАдан Аргентинани мусобақалардан четлатишни талаб қилиб, рекорд даражада овоз тўплаган петицияни имзолади.

Журналист Эрнан Кастилёнинг маълум қилишича, 39 ёшли сардор Лионел Месси финал учрашувидан сўнг кийиниш хонасида жамоадошларига мурожаат қилиб, миллий терма жамоадаги фаолиятини якунлаганини эълон қилди.

Мундиал давомида 8 та гол уриб, Франция терма жамоаси ҳужумчиси Килиан Мбаппедан (10 та гол) кейин турнирнинг иккинчи энг яхши тўпурарига айланган Мессининг миллий жамоадаги якуний кўрсаткичлари қуйидагича:

Испанияга қарши кечган финал учрашувининг қўшимча бўлимларидан сўнг Аргентина вакиллари — Науэль Молина, Леандро Паредес, Тьяго Альмада ҳамда мураббий ёрдамчиси Роберто Аяла рақиб футболчилари билан можароли тўқнашув содир этди. Ижтимоий тармоқларда тарқалган видеолавҳалардаги куч ишлатиш ҳолатлари ФИФАнинг Ахлоқ масалалари бўйича прокурорини ишга аралашишга мажбур қилди.

ФИФА Интизом кодексининг (FIFA Disciplinary Code) 12 ва 13-моддаларига мувофиқ, футболчилар ҳамда расмий шахслар томонидан спортга ёт хулқ-атвор кўрсатилиши ва рақибга жисмоний тажовуз қилиниши дисквалификация ҳамда йирик молиявий жарималарга сабаб бўлади .

Суриштирув доирасидаги асосий йўналишлар:

• Майдондаги тўқнашув: Финалдан сўнг Испания вакилларига нисбатан ишлатилган куч ва ахлоқ қоидаларининг бузилиши.

• Сиёсий баёнот: Англияга қарши ўйиндан сўнг «Las Malvinas son Argentinas» («Фолкленд ороллари Аргентинага тегишли») шиори кўтариб чиқилгани.

• Жамоатчилик эътирозлари: Швейцария ва Мисрга қарши баҳсларда ҳакамлар томонидан Месси ва унинг жамоасига ён босилганлиги ҳақидаги даъволар.

ФИФА Интизом кодексининг 16-моддасида спорт мусобақалари давомида сиёсий, диний ёки шахсий мазмундаги шиорларни намойиш этиш қатъиян ман этилиши белгиланган. Аргентиналик футболчиларнинг Фолкленд ороллари бўйича позицияси ушбу модданинг бузилиши деб топилиши мумкин .

Агар ФИФАнинг Ахлоқ комиссияси футболчилар ва мураббийларнинг айбини исботласа, Аргентина Футбол Ассоциацияси (AFA) ҳамда тегишли шахсларга нисбатан йирик жарималар ва кейинги расмий мусобақалардан четлатиш санкциялари қўлланилиши мумкин.

Бироқ 23,3 миллионлик петицияга қарамай, Жаҳон чемпионатининг якуний натижалари қайта кўриб чиқилиши эҳтимоли жуда паст. Халқаро спорт ҳуқуқига кўра, ҳакамларнинг майдондаги қарорлари ўз кучида қолади, маъмурий ва интизомий чоралар эса мусобақа якунлангач, алоҳида айбдор шахсларга нисбатан татбиқ этилади.

ЖЧ–2026 майдондаги шиддатли курашлар билан бирга, спорт одоби ва сиёсий бетарафлик тамойиллари атрофидаги қизғин баҳслар билан ҳам ёдда қолади. Лионел Мессининг кетиши футболда бутун бир даврнинг якунланганини англатса, ФИФА суриштируви спорт қоидаларининг ҳамма учун тенглигини яна бир бор синовдан ўтказади.