Тошкент шаҳар суди «Real Sanjik» тахаллуси билан танилган блогер ва тадбиркор Санжар Каримовга нисбатан чиқарилган 5 йиллик қамоқ жазосини ўзгаришсиз қолдирди. Апелляция шикоятлари қисман қаноатлантирилди, бироқ озодликдан маҳрум қилиш муддати қисқартирилмади.
2026 йил 8 октябрь куни Жиноят ишлари бўйича Тошкент шаҳар судида Каримовнинг апелляция шикояти юзасидан якуний қарор эълон қилинди. Суд қарори ортидан блогер ва унинг адвокатлари ҳукмга норозилик билдириб, ишни юқори суд инстанциясида қайта кўриб чиқишга ҳаракат қилишларини маълум қилди.
Суд қандай қарор қабул қилди?
Суд Жиноят кодексининг 168-моддаси 3-қисми «а» банди, яъни фирибгарлик билан боғлиқ айблов бўйича Санжар Каримовга тайинланган 5 йиллик озодликдан маҳрум қилиш жазосини ўзгаришсиз қолдирди.
QALAMPIR.UZ маълумотига кўра, Жиноят кодексининг 59–61-моддалари асосида жазоларни қўшиш йўли билан узил-кесил 5 йиллик қамоқ жазоси ва базавий ҳисоблаш миқдорининг 400 баравари миқдорида, яъни 136 миллион сўм жарима белгиланган.
Суд, шунингдек, Жиноят кодексининг 61-моддасига мувофиқ тайинланган жазолар алоҳида-алоҳида ижро этилишини кўрсатган. Апелляция шикоятлари қисман қаноатлантирилган бўлса-да, ҳукмнинг қолган қисми ўзгаришсиз қолган.
Бироқ апелляция босқичида айнан қайси талаблар қаноатлантирилгани ҳақида эълон қилинган хабарларда батафсил маълумот берилмаган. Шу сабабли суд қароридаги айрим процессуал ўзгаришларнинг мазмуни ҳозирча очиқ эмас.
Каримов суд қарорини адолатсиз деб ҳисобламоқда
Апелляция қарори эълон қилингач, Санжар Каримов журналистларга берган интервьюсида суд хулосасига қўшилмаслигини билдирди.
У тергов давомида ўтказилган тинтув қонунийлиги, молиявий йўқотишлари ва судда келтирилган далиллар билан боғлиқ эътирозларини тилга олди.
Каримовнинг баёнотида суд адолатсиз ўтгани ва тинтув ноқонуний бўлгани ҳақидаги даъволар мавжуд. Бироқ бу фикрлар унинг шахсий позицияси бўлиб, уларнинг қонуний асослилиги мустақил тарзда тасдиқлангани ҳақида маълумот йўқ.
Каримов ҳимоячиларидан бири ҳам апелляция натижасидан қониқмаганини билдирди. Адвокатлар суд мустақиллиги ва процессуал қонунчилик талабларига риоя этилиши бўйича саволлар қўймоқда.
Ҳимоя томонининг таъкидлашича, улар суд жараёнида ўз далилларини тақдим этган, аммо якуний қарор дастлабки ҳукмдаги асосий жазони ўзгартирмаган.
Адвокатлардан бири кейинги қадам сифатида Олий судга мурожаат қилиш нияти борлигини айтган. Бу баёнот ҳимоя томони ҳуқуқий баҳсни давом эттиришни режалаштираётганини кўрсатади.
Иш қандай бошланган?
Санжар Каримовга нисбатан биринчи инстанция суди 2026 йил 8 май куни Жиноят ишлари бўйича Мирзо Улуғбек туман судида ҳукм чиқарган эди.
Ўша пайтда Каримов 5 йил муддатга озодликдан маҳрум қилинган. Дастлабки хабарларда жарима базавий ҳисоблаш миқдорининг 410 баравари экани ва жазони умумий тартибли колонияда ўташ белгилангани айтилган.
Иш Жиноят кодексининг 112-моддаси 1-қисми, 168-моддаси 4-қисми ҳамда 273-моддаси 2-қисмига оид айбловлар билан боғлиқ бўлган. Улар таҳдид қилиш, фирибгарлик ва гиёҳвандлик воситаларининг ноқонуний муомаласига доир ҳолатларни қамраб олади.
Биринчи инстанция ҳукмидан кейин Каримов апелляция шикояти берган. Иш Тошкент шаҳар судида кўриб чиқилиб, ҳимоя тарафининг қўшимча далиллари ҳам тақдим этилган.
2026 йил 8 октябрда апелляция босқичи якунланди. Жазо муддати ўзгармади, аммо шикоятларнинг айрим қисмлари қаноатлантирилди.
240 минг долларлик уй билан боғлиқ можаро
Каримов номи 2024 йилда Тошкентдаги тураржой савдоси билан боғлиқ бошқа бир жиноят иши орқали ҳам жамоатчилик эътиборига тушган эди.
Ўша йилнинг август ойида 1997 йилда туғилган Ш.Р. исмли шахс 1999 йилда туғилган Ш.А. исмли аёлга уйланиш ваъдасини бериб, унинг ишончига киргани ҳақида хабарлар тарқалган. Тергов маълумотларига кўра, у аёлнинг уйини вақтинча гаровга қўйишни таклиф қилган, кейин эса тураржойни Санжар Каримовга 240 минг АҚШ долларига сотган.
Мазкур ҳолат бўйича Ш.Р.га нисбатан Жиноят кодексининг 168-моддаси 4-қисми «а» банди билан жиноят иши қўзғатилган. Дастлабки тергов давомида унинг бошқа фуқароларга нисбатан ҳам фирибгарлик ҳолатларига алоқадорлиги аниқлангани билдирилган.
2025 йил 21 ноябрда мазкур иш юзасидан суд қарори чиқарилиб, Ш.Р. 9 йил муддатга озодликдан маҳрум этилган. Унинг жазони умумий тартибли колонияда ўташи белгиланган.
Бу ишда Каримов уйнинг харидори сифатида тилга олинган. 240 минг долларлик тураржой можароси билан Каримовга нисбатан кейинчалик қўзғатилган жиноят ишини бир хил суд жараёни сифатида талқин қилиш тўғри эмас.
Болалар уйига берилиши айтилган хонадон
Тураржой можароси жамоатчилик муҳокамасига сабаб бўлганидан кейин Санжар Каримов уйни болалар уйига эҳсон қилиш ниятини билдирган.
Бироқ Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигининг Тошкент шаҳар бошқармаси тураржойни расмий топшириш билан боғлиқ нотариал тасдиқланган ҳужжатлар тақдим этилмаганини маълум қилган.
Шу тариқа, уйни хайрия қилиш ҳақидаги баёнот билан унинг ҳуқуқий жиҳатдан расмийлаштирилиши масаласи ўртасида тафовут юзага келган. Очиқ хабарларда мулкни топшириш жараёни кейинчалик қандай якунлангани ҳақида тасдиқланган маълумот келтирилмаган.
2025 йил 28 ноябрда эса Каримовнинг ўзи Жиноят кодексининг 112-моддаси 1-қисми ҳамда 25 ва 273-моддалари 2-қисмига оид айбловлар бўйича ҳибсга олингани хабар қилинган.
Шундан кейинги тергов ва суд жараёнлари 2026 йил майидаги биринчи инстанция ҳукми ҳамда октябрдаги апелляция қарорига олиб келди.
Суд қарори юзасидан икки хил позиция
Мазкур ишда суднинг процессуал қарори ва ҳимоя тарафининг унга муносабати ўртасида фарқ сақланиб қолмоқда.
Суд позицияси: Апелляция инстанцияси биринчи суд белгилаган озодликдан маҳрум қилиш муддатини ўзгартириш учун асос топмаган. Айрим шикоятлар қаноатлантирилган бўлса-да, Каримовга тайинланган 5 йиллик жазо сақланган.
Ҳимоя позицияси: Адвокатлар ишдаги далилларга етарлича баҳо берилмагани ва тергов ҳаракатларининг қонунийлиги юзасидан эътирозлари мавжудлигини билдирмоқда. Улар юқори суд инстанциясига мурожаат қилиш орқали қарорни қайта кўриб чиқишга эришмоқчи.
Ҳозирча апелляция судининг тўлиқ асослантирилган қарори ва ҳимоя тақдим этган барча далиллар очиқ манбаларда мавжуд эмас. Шу боис қайси далил қандай ҳуқуқий асос билан қабул қилингани ёки рад этилганига мустақил баҳо бериш имкони чекланган.
Нега бу муҳим?
Каримов иши Ўзбекистонда жиноят ишлари бўйича суд қарорлари устидан шикоят қилиш ва суд жараёнларининг очиқлиги масалаларини кун тартибига олиб чиқмоқда.
Жиноят-процессуал кодекси суд ҳукмлари ва ажримлари устидан белгиланган тартибда шикоят қилиш ҳуқуқини назарда тутади. Қонунчиликда апелляция, кассация ва тафтиш тартибида ишларни қайта кўриш механизмлари белгиланган. Бироқ уларни қўллаш имконияти суд ҳужжатининг тури ва иш қайси инстанцияда кўрилганига боғлиқ.
Каримов ҳимоячиларининг юқори судга мурожаат қилиш нияти ҳам шу ҳуқуқий механизмлар билан боғлиқ. Айни пайтда суд қарорини танқид қилиш унинг автоматик равишда бекор қилинишига асос бўлмайди.
Ишнинг жамоатчилик эътиборида экани эса суд қарорининг асослари, ҳимоя келтирган эътирозлар ва процессуал талабларга риоя этилгани тўғрисидаги маълумотларга қизиқишни оширмоқда.
Апелляция қарори ҳақидаги хабарларда яна бир тафовут бор. 2026 йил 8 майдаги суд ҳукми тўғрисидаги дастлабки маълумотларда жарима БҲМнинг 410 баравари деб кўрсатилган бўлса, 8 октябрдаги хабарларда 400 баравар, яъни 136 миллион сўм экани айтилган. Бу ўзгаришнинг ҳуқуқий сабаби очиқ хабарларда тушунтирилмаган.
Кейинги босқич қандай бўлади?
Санжар Каримовнинг адвокатлари ишни Ўзбекистон Олий судига олиб чиқиш ниятини билдирган. Бироқ 9 октябрь ҳолатига кўра, юқори суд инстанциясига янги шикоят расман киритилгани ёки уни кўриб чиқиш санаси белгилангани ҳақида тасдиқланган маълумот йўқ.
Кейинги ҳуқуқий жараён ҳимоя томонининг мурожаати, унда келтириладиган асослар ва ваколатли суднинг процессуал қарорига боғлиқ бўлади.
