Тошкентда бир йил ичида автобусда йўл ҳақини тўламагани учун 170 937 та маъмурий баённома расмийлаштирилди. Жаримага тортилганлар орасида 22 929 киши бу ҳолатни камида икки марта такрорлаган, тўққиз киши эса 10 мартадан ортиқ жарима олган.
Бу — пойтахт статистикаси. Лекин у Жиззах учун ҳам таниш саволни ўртага қўяди: янги автобуслар келиши етарлими ёки йўл ҳақини тўлаш тизими ҳам ишончли, тушунарли ва назорат қилинадиган бўлиши керакми?
2025 йилда Жиззах шаҳрига «Jizzax tekstil logistika» МЧЖ ташаббуси билан 10 та ANKAI русумли автобус келтирилиб, шаҳар ичи йўналишларига жойлаштирилган эди. Улар брутто-шартнома асосида ишлаши айтилган. Бундан олдин шаҳар йўналишларига 30 та Zhong Tong ва 8 та ANKAI автобуси жалб этилгани ҳақида ЎзА хабар берган.
Янги транспорт — бу фақат кондиционер ёки юмшоқ ўриндиқ эмас. Автобус вақтида келиши, йўловчи қаерга ва қанчада етиб боришини билиши, йўл ҳақини осон тўлай олиши ҳам хизматнинг бир қисми.
«Gazeta.uz» хабарига кўра, 1 сентябрдан шаҳар автобусларида йўловчи салонга киришда йўл ҳақини тўлаши керак. Чиптасиз юриш учун жарима 44 минг сўм этиб белгиланган.
Жиззах бўйича чиптасиз йўловчиларга қанча баённома тузилгани, қайси йўналишларда тўлов интизоми мураккаблиги ёки электрон тўловдан фойдаланиш даражасига оид очиқ статистика топилмади. Шу сабабли Тошкентдаги 170 мингдан ортиқ баённомани Жиззахга кўчириб бўлмайди.
Аммо хулоса оддий: жарима — тўлов тизими ишламаган жойдаги энг охирги восита. Йўловчи карта, QR-код ёки нақд пул билан қандай тўлашини тушунмаса, валидатор ишламаса ёки автобусда бу ҳақда аниқ ахборот бўлмаса, назоратнинг ўзи ечимга айланмайди.
Жиззах жамоат транспорти учун очиқ саволлар:
- барча йўналишларда тўлов усуллари бир хил ва тушунарлими;
- валидаторлар ишлаши мунтазам текшириладими;
- йўловчига чиптасиз юриш оқибати олдиндан аниқ тушунтириладими;
- йўналишлар кесимида тўлов ва назорат статистикаси очиқланадими?
Янги автобуслар кўчага чиққани кўринади. Энди уларда тўлов қандай ишлаётгани ҳам кўриниши керак. Жиззах вилоят транспорт бошқармасидан мазкур саволларга жавоб кутамиз.
