Одамлар гапиряпти: олтин олсангиз, ҳужжатни сўрайсизми?

Ярим килограммга яқин олтин. 450 миллион сўм. Икки киши. Ва ҳали жавоби йўқ битта савол: шундай металл сизга таклиф қилинса, уни қонуний қуймадан ажрата олармидингиз?

Жиззахда 471 грамм ярим тайёр қуйма олтинни 450 миллион сўмга сотишга уриниш тўхтатилгани хабар қилинди. Икки фуқаро билан боғлиқ ҳолат юзасидан терговга қадар текширув кетмоқда. Олтиннинг келиб чиқиши ва ҳолатнинг ҳуқуқий баҳоси ҳали расман очиқланмаган.  

Шунинг учун бу материал кимнидир айблаш ҳақида эмас. Гап харидор учун муҳимроқ нарса — олтин «ҳақиқий» эканини эмас, унинг қонуний муомаладаги қуйма эканини қандай текшириш мумкинлиги ҳақида.

471 грамм нима учун савол туғдиради?

Расмий хабардаги металл «ярим тайёр қуйма олтин» деб таърифланган. Уни банк орқали сотиладиган ўлчовли қуйма билан бир хил деб бўлмайди.

Марказий банк муомалага чиқарадиган ўлчовли қуймалар 5, 10, 20, 50 ва 100 граммлик бўлади. Уларнинг софлиги — 999,9. Энг муҳим жиҳати: қуйма махсус ҳимоя қадоғида сотилади, бу қадоқ сертификат вазифасини бажаради ва унда серия рақами бўлади.  

Демак, «олтин экан» деган гапнинг ўзи етарли эмас. Қадоқ, серия рақами ва харид ҳужжати ҳам керак.

Қонуний олтинни қаердан олиш мумкин?

Жисмоний ва юридик шахслар қуйма олтин, шунингдек рақамли олтин ва кумушни тижорат банклари ҳамда уларнинг мобил иловалари орқали сотиб олиши ёки қайта сотиши мумкин. Банклар нархни мустақил белгилайди ва расмий каналларида эълон қилиб боради. cbu.uz

Шу сабаб, норасмий таклифдаги «арзон» нархни кўрганда биринчи савол «қанча экан?» эмас, «ҳужжати борми?» бўлиши керак.

Харидор текшириши мумкин бўлган 4 нарса

1. Қуйма Марказий банк стандартларига мос оғирликдами: 5, 10, 20, 50 ёки 100 грамм?
2. Ҳимоя қадоғи бутунми, серия рақами кўриниб турибдими?
3. Уни ким сотяпти: банкми ёки расмий банк иловасими?
4. Нарх банкнинг ўша кундаги расмий таклифи билан солиштирилдими?

Қадоғи бутун қуймаларни банк дарҳол қайта сотиб олиши мумкин. Қадоқ бузилган бўлса, техник экспертиза ўтказилади ва тўлов кейин амалга оширилади.  

Одамларга савол

Сиз олтинни банкдан ёки мобил илова орқали харид қилганмисиз? Қадоқ, серия рақами ва қайта сотиб олиш шартларини текширганмисиз?

Тажрибангизни таҳририятга ёзинг. Кейинги материалда келган мазмунли жавобларни шахсий маълумотларни ошкор қилмаган ҳолда гуруҳлаб, банклар ва мутахассислар изоҳи билан солиштирамиз. Бу сўров жамоатчиликнинг умумий фикрини ифодаламайди; у фақат реал харидорлар тажрибасини тўплашга қаратилган.

Жиззахдаги ҳолат бўйича расмий янги маълумот эълон қилинса, материал янгиланади.