Ўзбекистон автомобиль бозорида ўн йиллар давомида кузатилган монопол барқарорлик даври ўз ниҳоясига етмоқда. 2026 йилнинг дастлабки икки ойи якунларига кўра, бозорнинг анъанавий етакчилари бўлмиш Cobalt ва Damas моделларига бўлган талаб пасайган бир шароитда, электромобиллар сегменти, хусусан BYD Yuan Up моделининг сотуви олти баробардан зиёдга ошди. "Ўзавтосаноат" ва расмий дилерлар маълумотларига кўра, жорий йилнинг январ-феврал ойларида жами 57 512 дона автомобил сотилган бўлиб, бу ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 14,1 фоизлик ўсишни кўрсатмоқда. Бироқ бу ўсиш UzAuto Motors ҳисобига эмас, балки муқобил энергия манбаларида ишловчи транспорт воситалари ва маҳаллий ADM Jizzakh заводи маҳсулотлари ҳисобига шаклланмоқда.
Бозор конъюнктураси: UzAuto Motors улушининг қисқариши
Кўп йиллар давомида бозорнинг 90 фоиздан ортиқ қисмини назорат қилган UzAuto Motors компаниясининг мавқеи заифлашишда давом этмоқда. Ҳисобот даврида миллий ишлаб чиқарувчининг бозордаги улуши 82,4 фоиздан 79,3 фоизгача тушди. Бу рақамлар шунчаки статистика эмас, балки истеъмолчи кайфиятининг тубдан ўзгарганини ифодалайди.
Айниқса, Chevrolet брендининг қиммат сегменти — Malibu, Captiva, Equinox ва Traverse каби моделларига талабнинг кескин камайгани эътиборга молик. Истеъмолчилар ушбу нарх тоифасида кўпроқ замонавий технологик ечимларга эга бўлган гибрид ёки тўлиқ электр юритгичли автомобилларни афзал кўришмоқда. Шу билан бирга, Tracker ва Onix моделлари сотувида ўсиш сақланиб қолган бўлса-да, бу умумий пасайиш тенденциясини тўхтатиб қола олмайди.
Фактчекинг: Рақамлар ва манбалар таҳлили
Вазиятни холис баҳолаш учун тақдим этилган маълумотларни фактчекинг фильтридан ўтказамиз:
Даъво: Электромобиллар сегментида кескин ўсиш кузатилган, Yuan Up савдоси 6 баробарга ошган.
Манба: "Ўзавтосаноат" расмий ҳисоботлари ва BYD Uzbekistan Factory маълумотлари.
Таҳлил: BYD компаниясининг Ўзбекистондаги расмий улуши 5,7 фоиздан 8 фоизга кўтарилган. Сотувлар ҳажми 2 862 донадан 4 621 донага етган. Yuan Up моделининг оммалашишига унинг ҳамёнбоп нархи ва шаҳар шароити учун қулай кроссовер форматида экани сабаб бўлмоқда.
Хулоса: Даъво асосли. Истеъмолчилар ёнилғи тежамкорлиги ва солиқ имтиёзлари сабабли электромобилларга ўтмоқда.
![]()
ADM Jizzakh ва Kia Sonet: Вилоят иқтисодиётидаги янги драйвер
Жиззах вилоятида жойлашган ADM Jizzakh заводи учун 2026 йилнинг боши муваффақиятли келди. Kia, Chery ва Haval брендларини бирлаштирган ушбу корхонанинг бозордаги улуши 12,5 фоизга етди. Айниқса, Kia Sonet модели Chevrolet бўлмаган автомобиллар ичида энг кўп сотиладиган моделга айланди.
Бу ҳолат Жиззах вилоятининг нафақат саноат хаби, балки мамлакат автомобил бозорини шакллантирувчи асосий нуқталардан бирига айланганини кўрсатади. Маҳаллий ишлаб чиқаришнинг кенгайиши ва дилерлик тармоқларининг ривожланиши натижасида 7 202 дона автомобил айнан ушбу завод томонидан бозорга чиқарилди.
Нима учун талаб ўзгарди? Эксперт фикри ва контекст
Автомобил бозори таҳлилчилари талабнинг трансформациясини учта асосий омил билан изоҳлашади:
Инфратузилма ва қувватлантириш шохобчалари: Ўзбекистон бўйлаб, хусусан магистрал йўлларда электромобилларни қувватлантириш станцияларининг кўпайиши "масофа қўрқуви"ни бартараф этди.
Нарх ва сифат мутаносиблиги: Анъанавий Cobalt ёки Damas моделларининг техник жиҳатдан маънавий эскиргани фонида, хитой бренди остидаги электромобиллар таклиф қилаётган футуристик дизайн ва интеллектуал тизимлар ёш авлод харидорларини кўпроқ жалб қилмоқда.
Эксплуатация харажатлари: Бензин нархининг ўзгарувчанлиги шароитида электр энергиясидан фойдаланиш иқтисодий жиҳатдан фойдалироқ бўлиб қолмоқда.
Мантиқий хулоса ва истиқболлар
Ўзбекистон автомобил бозори энди аввалгидек "ёпиқ макон" эмас. Истеъмолчиларда танлов имконияти пайдо бўлди ва улар бу имкониятдан фаол фойдаланишмоқда. Cobalt ва Damas сотувининг пасайиши — бу миллий автосаноат учун ҳавотирли сигнал эмас, балки бозорнинг соғломлашиши ва рақобат муҳити шаклланаётганининг белгисидир.
Келажакда UzAuto Motors ўз моделларини янгилаши ёки электромобиллар ишлаб чиқаришни жадаллаштириши керак бўлади. Акс ҳолда, BYD ва ADM Jizzakh каби тезкор мослашувчан ўйинчилар бозорни тўлиқ эгаллаб олиши ҳеч гап эмас. Сизнингча, анъанавий автомобиллар электромобиллар билан рақобатда қанча вақт бардош бера олади? Бу борада сизнинг танловингиз қайси: синовдан ўтган Cobalt ёки инновацион Yuan Up?
