Ўзбекистонлик рефери Ильгиз Танташев 2026 йилги Жаҳон чемпионатининг 1/8 финалидан ўрин олган Франция ва Парагвай (1:0) терма жамоалари ўртасидаги баҳсдан сўнг плей-офф ўйинларига бошқа тайинлов олмайдиган бўлди. Франциянинг RMC Sport нашри берган хабарга кўра, Халқаро футбол федерацияси (ФИФА) ҳакамга нисбатан расмий оммавий жазо чораларини қўлламаса-да, амалда унинг турнирдаги фаолиятини якунловчи "жимжит" санкцияларни ишга солган. Бунга учрашув давомида назоратнинг йўқотилгани ва баҳсли пенальти қарори сабаб бўлгани айтилмоқда.
Танташевнинг тактик ёндашуви ва назоратни йўқотиши
Учрашув таҳлили шуни кўрсатадики, бош ҳакам ўйин бошидан курашларга кенг эркинлик бериш тактикасини танлаган. Бироқ бу ёндашув Парагвай терма жамоаси футболчилари томонидан қўполлик чегараларини бузиб ўтишга замин яратди. Championat.asia сайти ҳакамлар бўйича эксперти ва "Алё, реф!" телеграм канали муаллифи Анатолий Синяевнинг таъкидлашича, реферининг юмшоқлиги ўйин назорати йўқолишига олиб келган.
Хусусан, эксперт Парагвай терма жамоасининг уч нафар футболчиси майдондан четлатилиши мумкин бўлган вазиятларни қайд этган. Матиас Галарсанинг Килиан Мбаппега нисбатан кўкрак қисмига берган яққол зарбаси ҳатто сариқ карточкасиз қолдирилган. Бундай тактик хатолар рақиб футболчиларининг тажовузкорлигини янада ошириб, дарвозабоннинг тўпни ўйинга киритишига тўсқинлик қилиш каби интизомсизлик ҳолатларига йўл очди.
Пенальти эпизоди ва халқаро экспертлар муносабати
Ўйин тақдирини ҳал қилган ва баҳсларга сабаб бўлган энг асосий палла Франция терма жамоаси аъзоси Дезире Дуэга нисбатан жарима майдончаси ичида ишлатилган қўполлик бўлди. Танташев ушбу вазиятни дастлаб эътиборсиз қолдирган, аммо Видеоассистент рефери (VAR) тизими аралашувидан сўнг 11 метрлик жарима зарбасини белгилаган ва ундан Мбаппе унумли фойдаланган.
Мазкур қарор футбол оламида икки томонлама муносабатларга сабаб бўлди. Футбол афсонаси Рой Кин ушбу вазиятни кескин қоралаб, қарорни "ўғрилик" деб атади. Киннинг фикрича, Дуэ контактни атайин қидирган ва жуда осон йиқилган, ҳакам эса бунга алданган. Бундай баҳсли вазиятлар VAR тизимининг обрўсига путур етказиши ва ҳимоячилар имкониятини чеклаб қўйиши халқаро таҳлилчилар томонидан алоҳида қайд этилди.
ФИФА қарори ва ҳакамлик келажаги
ФИФАнинг йирик турнирлардаги ички регламенти ва анъаналарига кўра, учрашув бошқарувида жиддий тактик ва интизомий хатоларга йўл қўйган ҳакамлар кейинги босқич ўйинларидан четлаштирилади. RMC Sport нашри тақдим этган маълумот Танташевнинг мундиалдаги фаолияти тугаганини тасдиқлайди. Кўпинча ташкилот ҳакамлар обрўсини сақлаш мақсадида расмий баёнот бермайди, аммо тайинловлар рўйхатидан чиқариш орқали ўз баҳосини кўрсатади.
Хулоса ўрнида айтиш мумкинмики, ушбу баҳс ўзбекистонлик рефери учун фаолиятидаги энг омадсиз ўйинлардан бирига айланди. Бир томондан, экспертлар уни қаттиққўллик етишмаганида айбласа, иккинчи томондан, белгиланган пенальти Парагвай томонидан ноҳақлик сифатида баҳоланмоқда. Мухлислар ва мутахассислар учун эса бу вазият замонавий футболда ҳакамлик стандартлари ва VAR тизимининг қай даражада холис ишлаётгани хусусида мустақил хулоса чиқариш учун навбатдаги жиддий асосдир.
