Кремль матбуот котиби Дмитрий Песков 2026 йилнинг 21 июль куни берган баёнотида Украина томонидан Wildberries логистика марказларига берилган зарбаларни «тинч объектларга уюштирилган террорчилик хуружи» деб баҳолади. Бунга жавобан Украина Президенти Владимир Зеленский ушбу омборларда дронлар ва навигация тизимлари учун компонентлар сақлангани, бу эса объектни қонуний ҳарбий нишонга айлантиришини таъкидлади. Тинч аҳоли ва меҳнат мигрантлари, хусусан, Марказий Осиё фуқаролари меҳнат қиладиган йирик логистика тармоғи атрофидаги бу зиддият геосиёсий ва иқтисодий таҳлилчилар диққат марказида турибди.
18 июль куни юз берган ҳужум натижасида омбор комплексга сезиларли зарар етди. Бу жараёнда Қирғизистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги берган расмий маълумотга кўра, марказ ходимлари бўлган икки нафар Қирғизистон фуқароси турли даражадаги жароҳатлар олган (Қирғизистон ТИВ расмий сайти).
Украина томонининг таъкидлашича, Россия томони тинч аҳоли логистика инфраструктурасидан икки хил мақсадда (dual-use) фойдаланмоқда. Жанговар ҳаракатлар зонасида фуқаролик тармоқлари орқали ҳарбий маҳсулотлар ташилиши ва сақланиши Халқаро инсонпарварлик ҳуқуқига кўра уларни заиф нуқтага айлантиради. Женева конвенцияларига кўра, агар фуқаролик объекти ҳарбий мақсадларда ишлатилса, у ўзининг ҳимоя мақомини йўқотиши мумкин (Халқаро Қизил Хоч Қўмитаси — ICRC).
Россия Тергов қўмитаси эса ушбу ҳолат бўйича Жиноят кодексининг 205-моддаси (Терроризм акти) билан жиноят иши қўзғатди. Кремль вакилининг сўзларига кўра, ҳодиса нафақат йирик маркетплейс, балки у ерда ўз маҳсулотларини жойлаштирган минглаб кичик ва ўрта бизнес вакилларига ҳам сезиларли молиявий зарба бўлган.
Бизнес ва маркетплейслар таҳлили бўйича мутахассисларнинг фикрича, логистика тугунларига берилаётган бундай зарбалар фуқаролик тармоқларида таъминот занжири узилишига олиб келмоқда. Бу ҳолат Марказий Осиёдан борган мигрантлар хавфсизлиги ва уларнинг бандлик масаласини янада мураккаблаштиради.
Муҳим жиҳатлар:
Ҳарбий нуқтаи назар: Фуқаролик объектларидан ҳарбий компонентлар логистикасида фойдаланиш хавфи.
Иқтисодий нуқтаи назар: Кичик ва ўрта бизнес зарар кўриши, фуқаролик инфратузилмасининг издан чиқиши.
Ҳарбий ҳаракатлар майдони кенгайиб бораётган бир шароитда, фуқаролик ва ҳарбий объектлар ўртасидаги чегаранинг хиралашиши тинч аҳоли ва фуқаролик инфратузилмаси учун жиддий хавф туғдирмоқда. Ҳар бир томон ўз ҳаракатларини халқаро ҳуқуқ ва хавфсизлик важлари билан оқлашга уринмоқда.
Wildberries омборидаги ҳодиса замонавий қуролли низоларда фуқаролик инфратузилмаси қанчалик заиф бўлиб қолаётганини кўрсатади. Томонлар бир-бирини айблаётган бир пайтда, реал зарарни оддий тадбиркорлар ва тинч аҳоли вакиллари тортмоқда. Халқаро ҳамжамият ва мустақил кузатувчилар учун эса ахборотларни холис фактчекинг қилиш бош мезон бўлиб қолмоқда.
