Жиззахда хизматлар бозори 22,4 трлн сўмга етди: янги бизнес учун имконият қаерда?

Чоп этиш

Вилоятда бозор хизматлари ҳажми бир йилда 16 фоизга ошди. 325 дан ортиқ янги тадбиркорлик субъекти ташкил этилди, мингдан зиёд иш ўрни яратилди. Аммо бу рақамлар ортида яна бир савол бор: Жиззахда қайси хизматларга талаб ошмоқда ва янги бизнес бошламоқчи бўлганлар қайси йўналишларга эътибор қаратиши керак?

Бугун Жиззах кўчаларида савдо нуқталари, кафелар, хизмат кўрсатиш шохобчалари ва турли бизнес объектларини кўпроқ учратиш мумкин. Бир қарашда бу шунчаки шаҳар ҳаётининг одатий ўзгаришидек кўринади. Аммо иқтисодий статистикада ҳам шу жараён акс этмоқда.

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги маълумотига кўра, 2026 йил январь–сентябрь ойларида Жиззах вилоятида бозор хизматлари ҳажми 22,4 трлн сўмга етган. Бу ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 16 фоиз кўп.

Хизматлар соҳасини ривожлантириш учун республика бюджетидан 89,6 млрд сўм йўналтирилган. Амалга оширилган лойиҳалар натижасида 325 дан ортиқ янги тадбиркорлик субъекти ташкил этилган, 25 дан ортиқ корхона фаолияти кенгайтирилган ва мингдан зиёд янги иш ўрни яратилган.

Бу — эътиборга молик кўрсаткичлар. Лекин уларнинг ўзи Жиззахда бизнес юритиш осонлашди ёки аҳолининг даромади шунча миқдорда ошди, дегани эмас.

22,4 трлн сўм — бу ниманинг кўрсаткичи?

Аввало, бир нарсани аниқлаштириб олайлик: 22,4 трлн сўм тадбиркорларнинг фойдаси ёки аҳоли қўлидаги пуллар эмас. Бу — кўрсатилган бозор хизматларининг умумий ҳажми.

Яъни савдо, транспорт, овқатланиш, молиявий хизматлар, таълим, алоқа ва бошқа йўналишларда кўрсатилган хизматлар қиймати ҳисобга олинади.

Миллий статистика қўмитаси маълумотига кўра, 2026 йилнинг дастлабки тўққиз ойида Ўзбекистонда бозор хизматлари ҳажми 1 003,2 трлн сўмни ташкил қилган. Жиззах ҳиссасига эса унинг тахминан 2,2 фоизи тўғри келади.

Ҳудудлар кесимида умумий хизматлар ҳажми бўйича Жиззах вилояти фақат Сирдарёдан юқорида туради. Бу кўрсаткич аҳоли жон бошига ҳисобланган натижа эмас, балки ҳудуддаги хизматларнинг умумий қиймати эканини унутмаслик керак.

Демак, 16 фоизлик ўсиш ижобий динамика бўлса-да, Жиззах хизматлар бозори ҳажми жиҳатидан ҳали катта ҳудудлар қаторига кирмайди.

Жиззахликлар кўпроқ қайси хизматлардан фойдаланмоқда?

Вилоят статистика бошқармасининг 2026 йил январь–май ойларига оид маълумотлари хизматлар бозорининг таркибини кўрсатади.

Хизмат тури
Умумий ҳажмдаги улуши
Савдо хизматлари
29,7%
Яшаш ва овқатланиш
21,6%
Молиявий хизматлар
19,3%
Транспорт хизматлари
10,5%
Алоқа ва ахборотлаштириш
3,6%
Таълим хизматлари
2,4%

Бу рақамлар бир нечта тенденцияни кўрсатади.

Биринчидан, савдо хизматлари энг катта улушга эга. Бу чакана савдо, савдо шохобчалари ва хизмат билан боғланган тижорат фаолиятининг вилоят иқтисодиётидаги ўрнини кўрсатади.

Иккинчидан, яшаш ва овқатланиш хизматлари ҳам катта улушни эгаллайди. Бу йўналиш нафақат шаҳар кафелари ва ресторанлари, балки сайёҳлик ҳудудларидаги меҳмонхона, оилавий меҳмон уйлари ва умумий овқатланиш бизнеси учун ҳам аҳамиятли.

Учинчидан, молиявий хизматларнинг қарийб бешдан бир улушга эга экани эътиборга лойиқ. Бунда молиявий хизматлар деганда фақат банк филиаллари эмас, балки статистик таснифга кирадиган бошқа молиявий хизматлар ҳам назарда тутилади.

Муҳим изоҳ: бу таркиб 2026 йилнинг январь–май ойларига тегишли. Уни тўққиз ойлик натижанинг айнан ўзи деб талқин қилиш мумкин эмас, аммо бозорнинг қайси йўналишлари йирик улушга эга эканини кўрсатади.

1,5 млрд сўмлик кўча лойиҳаси: кичик бизнес учун қандай имконият яратилди?

Хизматлар соҳасидаги ўзгаришларнинг аниқ мисолларидан бири — Жиззах шаҳридаги Ўратепалик маҳалласида амалга оширилган лойиҳа.

Ислом Каримов кўчасининг 600 метри ва Яккатут кўчасининг 300 метрлик қисми замонавий савдо ва хизмат кўрсатиш ҳудудига айлантирилган. Лойиҳа учун 1,5 млрд сўм йўналтирилган.

Расмий маълумотга кўра, натижада ҳудудда 40 та янги тадбиркорлик субъекти ташкил этилган ва 100 дан ортиқ иш ўрни яратилган. Кунлик ташриф буюрувчилар сони 1,5 минг нафардан 2 минг нафарга етган.

Бу лойиҳанинг қизиқ томони шундаки, у фақат янги дўконлар очиш билан чекланмайди. Кўча инфратузилмасини яхшилаш, савдо нуқталарини бир жойга жамлаш ва одамлар оқимини ошириш кичик бизнес учун янги мижозлар пайдо бўлишига ёрдам бериши мумкин.

Янги бизнес бошламоқчи бўлганлар қайси йўналишларга қараши мумкин?

Статистик маълумотлар тайёр бизнес-режа бермайди. Лекин улар бозорнинг қайси йўналишлари катта улушга эга эканини ва қаерда янги хизматларни синаб кўриш мумкинлигини кўрсатади.

Туризм билан боғлиқ хизматлар. Зомин, Бахмал ва Фориш каби туристик салоҳияти юқори ҳудудларда оилавий меҳмон уйлари, маҳаллий транспорт, гидлик, овқатланиш ва дам олиш хизматларини ривожлантириш имконияти бор. Бу ерда асосий масала шунчаки меҳмонхона очиш эмас, балки сайёҳга бошидан охиригача қулай хизмат таклиф қилишдир.

Кичик бизнес учун рақамли хизматлар. Савдо ва овқатланиш корхоналарига онлайн буюртма, ижтимоий тармоқларни юритиш, маҳсулотларни суратга олиш, электрон ҳисоб-китоб ва етказиб бериш хизматлари керак бўлиши мумкин. Алоқа ва ахборотлаштириш хизматларининг умумий таркибдаги улуши 3,6 фоиз экани бу йўналишнинг кичик улушини кўрсатади, аммо ўз-ўзидан талаб етишмаслигини исботламайди.

Таълим ва касбий кўникмалар. Таълим хизматларининг улуши 2,4 фоизни ташкил этган. Тил ўргатиш, касбга тайёрлаш, компьютер саводхонлиги, болалар учун қўшимча машғулотлар каби хизматлар янги бизнес ғояси бўлиши мумкин. Бунда аввал ҳудуддаги мавжуд таклиф ва ота-оналар ёки ёшларнинг реал талабини ўрганиш зарур.

Таъмирлаш ва кундалик сервис. Маиший техника, телефон, компьютер, автомобиль ва уй-жой таъмири каби хизматлар катта сармоя талаб қилмайдиган кичик бизнес йўналишлари бўлиши мумкин. Уларнинг муваффақияти эса хизмат сифати, нарх ва мижоз ишончига боғлиқ.

Булар тайёр инвестиция тавсиялари эмас. Ҳар бир йўналишда иш бошлашдан олдин рақобатчилар, ижара нархи, харидорлар сони ва харид қобилиятини ўрганиш керак.

Мингта иш ўрни яратилди. Уларнинг сифати қандай?

Расмий хабарда мингдан ортиқ янги иш ўрни яратилгани айтилган. Бу ҳам муҳим натижа. Аммо иш ўринлари ҳақидаги рақамнинг ўзи бандлик сифатини тўлиқ очиб бермайди.

Масалан, янги иш ўринлари доимийми ёки мавсумийми? Ходимлар қанча маош олади? Иш вақти ва меҳнат шароитлари қандай? Янги ташкил этилган корхоналар бир йилдан кейин ҳам фаолият юритадими?

Бу саволларга жавоб бўлмаса, яратилган иш ўринларининг аҳоли фаровонлигига таъсирини тўлиқ баҳолаб бўлмайди.

Яна бир масала — янги корхоналар қайси ҳудудларда ташкил этилгани. Агар ўсишнинг катта қисми Жиззах шаҳри ва бир нечта марказий ҳудудда тўпланса, чекка туманларда яшовчилар бу жараённи камроқ ҳис қилиши мумкин.

Ўсиш рақамдан кундалик ҳаётга қачон ўтади?

Жиззахда хизматлар бозори 22,4 трлн сўмга етгани ва бир йилда 16 фоиз ўсгани — эътиборга лойиқ иқтисодий натижа. Янги корхоналар, кенгайган бизнеслар ва иш ўринлари эса бу ўсишнинг амалий кўринишларидир.

Аммо хизматлар бозори ривожланаётганини фақат умумий ҳажм билан баҳолаш етарли эмас. Янги бизнеслар қанча яшаб қолаётгани, ишчиларнинг даромади ошаётгани, хизматлар сифати яхшиланаётгани ва чекка ҳудудларда ҳам янги имкониятлар пайдо бўлаётгани муҳим.

Тадбиркор учун асосий савол — қайси хизматга талаб борлиги. Аҳоли учун эса — бу ўсиш натижасида қандай янги қулайлик ва даромад имконияти пайдо бўлаётгани.

Жиззах хизматлар бозори ўсмоқда. Энди бу ўсиш қанчалик барқарор ва кенг қатламга етиб боришини кузатиш керак.

Мавзу юзасидан фикр, мулоҳаза ёки қўшимча маълумотларингиз бўлса, Sangzor.uz Telegram канали орқали таҳририятга йўллашингиз мумкин.
Фикрлар (0)
Фикр билдиринг
Кликните на изображение чтобы обновить код, если он неразборчив