Сентябрда Ўзбекистонда инфляция 0,7 фоиз бўлди

Улашиш:

Сентябрь ойида Ўзбекистонда истеъмол нархлари 0,7 фоизга ошди. Миллий статистика қўмитаси маълумотига кўра, бу 2026 йил бошидан буён ойлик ҳисобдаги энг юқори инфляция кўрсаткичи бўлиб, январь якунларида ҳам 0,7 фоиз қайд этилган.

Августда инфляция 0,2 фоиз бўлган эди. Шу тариқа, сентябрда ойлик кўрсаткич 0,5 фоиз бандга, 2025 йил сентябридаги 0,6 фоизга нисбатан эса 0,1 фоиз бандга ошди. Йил бошидан буён инфляция 4,2 фоизни ташкил этди, 2025 йил январь-сентябрь ойларида бу кўрсаткич 5,1 фоиз бўлган.

Йиллик инфляция 6,4 фоизга тушди

Йиллик ҳисобда, яъни 12 ойлик даврда инфляция сентябрда 6,4 фоизни ташкил этди. 2025 йил сентябрида бу кўрсаткич 8 фоиз бўлган. Августда эса йиллик инфляция 6,2 фоиз эди.

Мева-сабзавот маҳсулотларини ҳисобга олмаганда ҳам сентябрда инфляция 0,7 фоиз бўлди. 2025 йил сентябрида бу кўрсаткич 0,5 фоиз эди. Тўққиз ойда мева-сабзавотларни ҳисобга олмаган инфляция 5,6 фоиз, 2025 йилнинг шу даврида 6,7 фоизни ташкил этган. 12 ойлик ҳисобда эса мос равишда 6,8 ва 8,9 фоиз қайд этилган.

Маҳсулот ва хизматлар гуруҳлари бўйича сентябрда энг юқори ойлик ўсиш озиқ-овқат маҳсулотларида кузатилди. Уларнинг нархи бир ойда 1 фоизга ошган, бу 2025 йил сентябридаги 0,9 фоиздан юқори.

Озиқ-овқат нархлари: тухум ва гўшт қимматлади

Озиқ-овқат маҳсулотлари нархи йил бошидан буён 2,9 фоизга, ўтган йил сентябрига нисбатан 6,3 фоизга ошган. 2025 йилнинг январь-сентябрь ойларида бу кўрсаткичлар мос равишда 2,1 ва 6,1 фоиз эди.

Асосий озиқ-овқат маҳсулотлари орасида сентябрда тухум нархи 5,3 фоизга ошди. Бир йилда тухум 11,4 фоиз қимматлаган. Суякли мол гўшти 1,7 фоизга, қўй гўшти 1,3 фоизга, товуқ болдири, сони ва бошқа қисмлари 1,2 фоизга, суяксиз мол гўшти 1,1 фоизга ошган.

Шунингдек, гречка 1,1 фоиз, гуруч ва гуруч оқшоғи 1 фоиз, хом ва қаймоғи олинмаган сут 0,8 фоиз, сарёғ 0,8 фоизга қимматлаган. Йиллик ҳисобда суякли мол гўшти 16,2 фоиз, қўй гўшти 19,8 фоиз, суяксиз мол гўшти 17,9 фоиз, гречка 8,3 фоиз, сут 5,3 фоиз ва сарёғ 5,9 фоизга ошган.

Гуруч нархи ўтган йил сентябрига нисбатан 2,7 фоизга пасайган. Шакар нархи сентябрда ўртача 0,9 фоизга арзонлаган, бир йиллик ҳисобда эса 0,1 фоизга ошган.

Сабзавотларда мавсумий ўзгариш сақланди

Миллий статистика қўмитаси мева-сабзавот маҳсулотлари нархларида мавсумий омиллар таъсири давом этганини қайд этган.

Сентябрда цитрус мевалар 12 фоизга, узум 5,7 фоизга, олма 2,4 фоизга ва банан 1,7 фоизга арзонлаган. Бир йилда цитрус мевалар 2,7 фоизга, узум 10 фоизга ва банан 3,5 фоизга арзонлаган бўлса, олма нархи 7,8 фоизга ошган.

Айрим сабзавотлар эса сезиларли қимматлади. Помидор нархи бир ойда 14,2 фоизга, бодринг 13,5 фоизга, сабзи 12,4 фоизга ошди. Бақлажон 4,7 фоиз, булғор қалампири 4,9 фоиз ва пиёз 2,6 фоизга қимматлаган.

Йиллик ҳисобда помидор нархи 54,9 фоизга ошган. Бодринг 14,4 фоиз, сабзи 2 фоиз ва булғор қалампири 4,3 фоизга қимматлаган. Бақлажон нархи эса 30,2 фоизга, пиёз 3,4 фоизга арзонлаган.

Бензин ва пропан нархи ошди

Ёнилғи бозорида бензин нархи сентябрда ўртача 1,2 фоизга ошди. АИ-92 бензини 0,7 фоиз, АИ-95 4,2 фоиз, АИ-98 ва АИ-100 бензинлари 0,4 фоизга қимматлади.

Йиллик ҳисобда бензин нархи 20,1 фоизга ошган. Пропан нархи бир ойда 4,2 фоизга кўтарилган бўлса, 12 ойдаги ўсиш 48,9 фоизни ташкил этган.

Метан нархи сентябрда ўзгармаган. Шу билан бирга, унинг йиллик қимматлашуви 10,1 фоизга етган.

Йўловчи ташиш хизматларида узоқ масофага қатнайдиган поездлар чипталари 1,6 фоизга қимматлаган. Кузатув олиб борилаётган йўналишларда авиачипталар ўртача 0,9 фоизга арзонлаган, йиллик ҳисобда эса улар нархи 6,7 фоизга пасайган.

Миллий статистика қўмитаси авиачипталар нархининг ўзгаришини сўмнинг евро ва Швейцария франкига нисбатан мустаҳкамлангани ҳамда айрим ташувчилар тарифларни қайта кўриб чиққани билан боғлаган.

Курьерлик ва посилкаларни етказиб бериш хизматлари сентябрда 3 фоизга ошган, йиллик ўсиш 4,4 фоизни ташкил этган.

Хизматлар нархи ҳам кўтарилди

Хизматлар нархи сентябрда 0,9 фоизга ошди. Йил бошидан буён хизматлар қиммати 5,6 фоизга, йиллик ҳисобда 7 фоизга кўтарилган.

Бу кўрсаткичлар 2025 йилнинг шу даври билан солиштирилганда паст. Ўтган йил сентябрида хизматлар нархи бир ойда 0,3 фоизга, йил бошидан 12,4 фоизга ва йиллик ҳисобда 14,9 фоизга ошган.

Ноозиқ-овқат маҳсулотлари нархи сентябрда 0,3 фоизга қимматлади. Йил бошидан буён уларнинг нархи 4,6 фоизга, йиллик ҳисобда 5,8 фоизга ошган. 2025 йилнинг мос кўрсаткичлари 4 ва 6,1 фоиз бўлган.

Таълим хизматларида сентябрь ўсиши

Янги ўқув йили бошланиши билан таълим хизматларида ҳам нархлар ошди. Давлат боғчаларига қатнаганлик учун тўлов сентябрдан ўртача 6,8 фоизга кўтарилди. Қўмита буни базавий ҳисоблаш миқдорининг оширилиши билан боғлаган.

Хусусий боғчалар хизматлари 1,7 фоизга, хусусий мактаблар нархи 6 фоизга ошган. Давлат олий таълим муассасаларида ўқиш учун тўлов янги ўқув йилидан ўртача 6,3 фоизга кўтарилган.

Репетиторлик хизматлари бир ойда 1,9 фоизга, йиллик ҳисобда 5,8 фоизга қимматлаган. Хорижий тиллар курсларида ўқиш нархи сентябрда 1,8 фоизга, йиллик ҳисобда 5 фоизга ошган.

Коммунал хизматларда қандай ўзгариш бўлди?

Мамлакат бўйича совуқ сув таъминоти ва канализация хизматлари нархи сентябрда ўртача 2,1 фоизга ошди. Йиллик ҳисобда улар 2,8 фоизга қимматлаган.

Кўп квартирали уйларга хизмат кўрсатиш нархи бир ойда 0,6 фоизга, 12 ойда 3,5 фоизга ошган. Аҳоли учун кўмирнинг бозор нархи 0,3 фоизга, ўтин нархи 0,8 фоизга қимматлаган.

Контекст: 2025 йилга нисбатан инфляция секинлашган

Сентябрь маълумотларида бир вақтнинг ўзида икки хил тенденция кўринади. Бир томондан, ойлик инфляция 0,7 фоизга чиқиб, августдаги 0,2 фоиздан ошган. Иккинчи томондан, йил бошидан буён инфляция 4,2 фоиз бўлиб, 2025 йил январь-сентябрь ойларидаги 5,1 фоиздан паст қолган.

Йиллик инфляцияда ҳам шунга ўхшаш фарқ мавжуд. 2025 йил сентябрида 8 фоиз бўлган кўрсаткич 2026 йил сентябрида 6,4 фоизга тушган, аммо августдаги 6,2 фоиздан бироз юқори қайд этилган.

Маҳсулот ва хизматлар кесимида ҳам суръатлар бир хил эмас. Сентябрда озиқ-овқат маҳсулотлари 1 фоиз, хизматлар 0,9 фоиз ва ноозиқ-овқат маҳсулотлари 0,3 фоизга қимматлаган. Бу умумий инфляцияга турли тоифалар ҳиссаси бир хил эмаслигини кўрсатади.

Нега бу муҳим?

Ўзбекистон аҳолиси учун инфляциянинг таъсири энг аввало кундалик истеъмол харажатларида намоён бўлади. Сентябрда тухум, гўшт, сабзавотлар, бензин, пропан ва таълим хизматларидаги нарх ўзгариши турли харажат тоифаларига таъсир қилди.

Иқтисодий нуқтаи назардан, йиллик инфляциянинг 8 фоиздан 6,4 фоизга пасайиши нархлар ўсиш суръати бир йиллик таққослашда секинлашганини англатади. Бироқ айрим товарлардаги юқори ўсиш — хусусан, пропанда 48,9 фоиз ва помидорда 54,9 фоиз — умумий индекс ортида турли бозорлардаги нарх динамикаси бир-биридан фарқ қилишини кўрсатади.

Ҳудудий тафовутлар ҳам мавжуд. Сентябрда энг юқори ойлик инфляция Сурхондарё вилоятида 0,99 фоиз ва Тошкент шаҳрида 0,82 фоиз бўлган. Энг паст кўрсаткич Хоразмда 0,64 фоиз ва Жиззах вилоятида 0,66 фоиз қайд этилган.

Йиллик ҳисобда Тошкент шаҳри 7 фоиз билан юқори кўрсаткични сақлаб қолган. Андижон ва Фарғонада 6,7 фоиз, Хоразмда 6,6 фоиз, Қашқадарё ва Самарқандда 6,5 фоиз қайд этилган.

Энг паст йиллик инфляция Сирдарё вилоятида — 5,4 фоиз. Бухоро вилояти ва Қорақалпоғистон Республикасида бу кўрсаткич 6 фоизни ташкил этган.

Кейинги босқичда нималар кузатилади?

Инфляциянинг кейинги динамикасида озиқ-овқат маҳсулотлари, ёнилғи, таълим ва коммунал хизматлар нархи муҳим кўрсаткичлардан бўлиб қолади. Айниқса, сентябрда юқори ўсиш қайд этган пропан, бензин, гўшт ва айрим сабзавотлар нархининг кейинги ойлардаги ҳаракати умумий индексга таъсир қилиши мумкин.

Миллий статистика қўмитасининг кейинги ойлар бўйича ҳисоботлари ойлик инфляциядаги сентябрь ўсиши вақтинчалик ўзгариш бўлганми ёки нархлар босими сақланадими, деган саволга янги маълумот беради.

2014-2026 SANGZOR.UZ. "KUMUSH SERVIS MEDIA" MCHJ.