Жиззах вилояти Ўзбекистоннинг иккинчи йирик автомобиль хабига айланиб, илк бор электромобиллар экспортини йўлга қўймоқда. Вилоят ҳокими Улуғбек Мустафоевнинг таъкидлашича, «BYD Uzbekistan Factory» заводи Қозоғистон ва Афғонистон бозорларига чиқиш бўйича 15 миллион долларлик шартномаларни имзолаган. Шу билан бирга, 2026 йилнинг 27 апрель куни ҳудудда янги Kia K3 моделининг расмий тақдимоти ўтказилиши, вилоят саноатининг ялпи ҳудудий маҳсулотдаги улушини 60 фоизга етказиш йўлидаги навбатдаги қадам сифатида баҳоланмоқда.
Саноатлашган Жиззах: Аграр ўтмишдан юқори технологияларга
Сўнгги ўн йил ичида Жиззах вилоятининг иқтисодий қиёфаси тубдан ўзгарди. Илгари фақат қишлоқ хўжалигига ихтисослашган ҳудудда бугунги кунда автомобилсозлик ва юқори технологик ишлаб чиқариш етакчи ўринга чиқди. Президент ҳузурида ўтказилган ҳисобот йиғилишида қайд этилишича, ҳудудда яратилган имтиёзлар ва инфратузилма (электр, газ ва логистика) инвестициявий жозибадорликни оширган.
Маълумотларга кўра, вилоятда саноатнинг улуши 50 фоиздан ошиб, тез орада 60 фоизга етиши кутилмоқда. Бу кўрсаткич нафақат маҳаллий аҳоли учун янги иш ўринлари, балки вилоят бюджетига тушумларнинг барқарор ўсишини ҳам англатади.
Экспорт географияси: Қозоғистон ва Афғонистон йўналиши
«BYD Uzbekistan Factory» қўшма корхонаси томонидан ишлаб чиқарилаётган электромобилларнинг экспортга чиқарилиши Ўзбекистон иқтисодиёти учун муҳим бурилиш нуқтасидир.
Қозоғистон бозори: Минтақадаги энг йирик истеъмол бозорларидан бири сифатида, Қозоғистон экологик тоза транспортга бўлган талабни оширмоқда.
Афғонистон йўналиши: Термиз орқали Афғонистон бозорига кириш Ўзбекистоннинг жанубий экспорт коридорини жонлантиради.
Ҳокимлик вакилларининг сўзларига кўра, 15 миллион долларлик илк экспорт пакети фақат бошланиши бўлиб, келгусида ишлаб чиқариш маҳаллийлаштириш даражасини ошириш орқали таннархни тушириш ва рақобатбардошликни кучайтириш кўзда тутилган.
Бозор конъюнктураси: Рақобатнинг кучайиши
2026 йилнинг биринчи чораги якунлари Ўзбекистон автомобиль бозорида жиддий трансформация кетаётганини кўрсатмоқда. Статистика агентлиги ва ички бозор таҳлилларига кўра:
Сотувлар ҳажми: 2026 йилнинг январь-март ойларида 91 088 та автомобиль сотилган, бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 20,9 фоизга кўп.
Брендлар улуши: Chevrolet бозорда ҳали ҳам етакчи (79,3 фоиз), бироқ унинг улуши йилдан-йилга қисқармоқда (ўтган йили 82,6 фоиз эди).
BYD’нинг кескин ўсиши: Хитой брендининг бозордаги улуши бир йил ичида 5,4 фоиздан 8,6 фоизга кўтарилди. Бир ойда ўртача 2600 тагача электромобиль ва гибридлар сотилмоқда.
![]()
27 апрель куни тақдим этилдиган Kia K3 модели эса бюджет ва ўрта сегментдаги седанлар ўртасидаги рақобатни янада кучайтириши кутилмоқда. Бу модель ўзининг замонавий дизайни ва технологик жиҳозланиши билан анъанавий оммабоп моделларнинг (Cobalt, Onix) бозордаги позициясига таъсир ўтказиши мумкин.
Истиқбол ва хулоса
Жиззах вилоятининг автомобилсозлик маркази сифатида шаклланиши Ўзбекистоннинг саноат харитасидаги мувозанатни таъминламоқда. Экспортга йўналтирилган стратегия нафақат валюта тушумини таъминлайди, балки мамлакатнинг юқори технологияли маҳсулотлар етказиб берувчи сифатидаги нуфузини оширади.
Бироқ, глобал бозорда электромобилларга бўлган талабнинг ўзгарувчанлиги ва инфратузилма (қувватлантириш станциялари) чекловлари ишлаб чиқарувчилардан мослашувчанликни талаб этади. Маҳаллий ишлаб чиқаришнинг кенгайиши истеъмолчи учун танлов имкониятини оширади, лекин бу жараён сервислар сифати ва эҳтиёт қисмлар таъминоти билан параллел равишда ривожланиши лозим.
Сизнингча, маҳаллий заводларда ишлаб чиқарилган Kia ва BYD моделлари яқин йилларда анъанавий оммабоп автомобиллар ўрнини тўлиқ эгаллай оладими?
