Ўзбекистонда давлат органлари ва ташкилотлари ахборот хизматлари раҳбарларининг фаолиятини тубдан ўзгартирувчи янги тизим жорий этилмоқда. Эндиликда матбуот котиблари нафақат ўз ташкилоти раҳбарияти, балки Президент Администрацияси ҳузуридаги ОАВ учун контент тайёрлаш маркази олдида ҳам бевосита масъул бўладилар. Янги тартибга кўра, ахборот хизмати раҳбарлари ҳар уч йилда бир марта аттестациядан ўтказилади ва уларнинг иш самарадорлиги 100 баллик очиқ рейтинг асосида баҳоланади. Бу ислоҳот давлат идораларининг ёпиқлигига чек қўйиш ва жамият билан мулоқотни янги босқичга олиб чиқишга қаратилган.

Рейтинг ва аттестация: Ким кучли бўлса, ўша қолади

Янги ҳужжат лойиҳасига кўра, ахборот хизмати раҳбарларини лавозимга тайинлаш ва озод этиш жараёни эндиликда Марказ орқали Президент Администрацияси Коммуникациялар департаменти билан мажбурий тартибда келишилади. Бу тизим матбуот котибларининг идоравий бўйсунувдан қисман мустақил бўлишини ва уларнинг профессионал мақоми ҳимояланишини таъминлайди.

Аттестация жараёни ҳар уч йилда бир марта ташкил этилиб, унда номзодларнинг билим даражаси, суҳбат натижалари ва амалий кўникмалари синовдан ўтказилади. Эътиборли жиҳати, ахборот хизмати ходимларини ўзлари ишлаётган ташкилот ичида бошқа турдаги аттестациялардан ўтказиш тақиқланади. Бу уларни ички маъмурий босимлардан асрашга хизмат қилади.

«Жим туриш» нархи: 3–6 соатлик муҳлат

Ислоҳотнинг энг таъсирчан қисми — бу 100 баллик очиқ рейтинг тизимидир. Ҳар йили 20 январга қадар эълон қилинадиган мазкур рейтинг давлат органларининг ахборот сиёсатидаги «фаоллиги» ёки «мудроқлигини» бутун жамоатчиликка кўрсатиб беради.

Баҳолаш мезонларида тезкорлик масаласига алоҳида урғу берилган. Хусусан, ижтимоий тармоқларда ёки ОАВда тарқалган танқидий материалларга 3–6 соат ичида муносабат билдирилмаса, ахборот хизмати рейтингда катта балл йўқотади. Бу дегани, эндиликда «раҳбарият билан маслаҳатлашяпмиз» ёки «ўрганяпмиз» қабилидаги баҳоналар билан кунлаб сукут сақлаш профессионал инқирозга олиб келади. Рейтинг натижаларига кўра «энг ёпиқ» ёки «энг пассив» деб топилган хизматлар нафақат жамоатчилик танқидига учрайди, балки уларнинг раҳбарлари лавозимида қолиши ҳам сўроқ остида қолади.

Таҳлилий нигоҳ: Ислоҳотдан нима кутиш мумкин?

Ушбу янгилик Ўзбекистон ахборот маконида узоқ кутилган қадамдир. Биринчидан, бу тизим давлат идоралари ва халқ ўртасидаги ахборот деворини бузишга хизмат қилади. Илгари кўплаб матбуот котиблари фақат «хушхабарлар» тарқатиш билан чекланган бўлса, эндиликда улар танқид билан ишлаш маданиятини шакллантиришга мажбур бўладилар.

Иккинчидан, онлайн эфирлар ва пресс-тадбирларнинг сони ва сифати баҳоланиши давлат органларининг очиқлигини шунчаки «ҳисобот учун» эмас, балки амалий кўрсаткичга айлантиради. Тезкорликнинг мажбурий этиб белгиланиши эса фейк хабарлар ва турли дезинформацияларнинг олдини олишда муҳим тўсиқ бўлади. Ахборот вакууми тез тўлдирилган жойда шубҳа ва гумонларга ўрин қолмайди.

Хулоса қилиб айтганда, янги тартиб матбуот котибларини шунчаки «техник ходим» мақомидан стратегик қарорлар қабул қилувчи ва жамоатчилик фикрини шакллантирувчи профессионал фигурага айлантиришни кўзда тутади. Бироқ тизимнинг муваффақияти баҳолашнинг қанчалик холис ва шаффоф ўтказилишига бевосита боғлиқ бўлиб қолади.