Тошкент шаҳридаги 275-мактабда юз берган ўқитувчи ва ўқувчи ўртасидаги низо юзасидан қўзғатилган жиноят иши тугатилди. Ички ишлар вазирлиги матбуот котиби Шоҳруҳ Ғиёсовнинг 25 май кунги баёнотига кўра, информатика фани ўқитувчисига нисбатан очилган иш тўхтатилган. Ушбу қарор нафақат ҳуқуқий ҳужжат, балки давлат томонидан педагог мақомини ҳимоя қилиш йўлидаги муҳим ишора сифатида қабул қилинди.
Воқеа хронологияси ва ҳуқуқий асослар
Жорий йилнинг 19 май куни Мирзо Улуғбек туманидаги мактабда 9-синф ўқувчисининг дарсга халақит бериши ва ўқитувчи кўрсатмаларини бажармаслиги оқибатида низо келиб чиққан эди. Дастлаб Тошкент шаҳар ИИББ томонидан ўқитувчига нисбатан Жиноят кодексининг 105-моддаси (Қасддан баданга ўртача оғир шикаст етказиш) билан иш қўзғатилган. Бироқ, воқеа тафсилотлари ва жамоатчиликнинг кескин муносабатидан сўнг, суриштирув ишлари қайта кўриб чиқилди.
Ўзбекистон Республикасининг «Педагогнинг мақоми тўғрисида»ги қонуни (2024 йил 1 февраль) педагогларнинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилишни кафолатлайди. Ички ишлар вазирлигининг якуний хулосаси ушбу қонуний нормаларга ҳамда ўқитувчининг хизмат вазифасини бажариш чоғидаги ҳуқуқларига мос келади.
Жамоатчилик муносабати ва ижтимоий таҳлил
"Sangzor.uz" нинг Facebook ижтимоий платформасидаги видеорелслари остида қолдирилган шарҳлар шуни кўрсатадики, Ўзбекистон аҳолисининг мутлақ кўпчилиги ўқитувчини ҳимоя қилган. Жамоатчилик фикрига кўра, ўқувчиларнинг ахлоқий меъёрлари бузилиши ва ўқитувчига нисбатан ҳурматсизлик тизимли муаммога айланган.
Мутахассисларнинг фикрича, ушбу ҳолатда давлат органларининг ўқитувчи томонида туриши таълим тизимидаги маънавий муҳитни соғломлаштиришга хизмат қилади. Вазирлик вакилининг "ўқитувчининг ортида барча устозлар тургани" ҳақидаги сўзлари педагоглар жамоаси томонидан кўз ёшлар ва олқишлар билан кутиб олингани соҳа вакилларининг ижтимоий ҳимояга муҳтожлигини яққол кўрсатди.
Хулоса
Тошкентдаги воқеа таълим масканларида интизом ва ўзаро ҳурмат масаласи нақадар долзарблигини кўрсатди. Ўқитувчининг оқланиши — жамиятда устоз мақомини тиклаш йўлидаги қадамдир. Аммо бу каби низоларнинг олдини олиш учун фақат ҳуқуқий чоралар етарли эмас. Оилада фарзанд тарбияси ва мактабдаги ахлоқий муҳит устидан назоратни кучайтириш зарур.
Сизнингча, мактабларда тартиб-интизомни сақлашда ўқитувчининг ваколатларини янада кенгайтириш керакми ёки асосий масъулият ота-оналарда қолиши лозимми?
