Жиззах вилояти 2026 йил якунига қадар $2,7 миллиард доллар миқдорида инвестиция жалб этишни режалаштирмоқда ва бу кўрсаткич ҳудуд иқтисодиётида туб бурилиш ясаши кутилмоқда. Бу ҳақда вилоят ҳокими Улуғбек Мустафоев Президент матбуот хизмати хабарига таяниб, янги объектларни фойдаланишга топшириш маросимида маълум қилди. Мустафоевнинг таъкидлашича, сўнгги 10 йилда вилоят аграр ҳудуддан саноати ривожланган агломерацияга айланди. Шу билан бирга, Мустақилликнинг 35 йиллиги арафасида 72 та йирик саноат ҳамда 91 та ижтимоий соҳа объекти фойдаланишга топширилган бўлиб, жорий йилда мактаб битирувчиларининг 40 фоизи давлат олий таълим муассасаларига ўқишга кирган ва бу кўрсаткични нодавлат ва хорижий ОТМлар билан бирга 51-52 фоизга етказиш мақсад қилинган.
Вилоят иқтисодий тузилмасидаги таркибий ўзгаришларни бир нечта изчил босқичга бўлиш мумкин. Илгари асосан қишлоқ хўжалиги ва пахтачиликка қарам бўлган Жиззахда дастлаб автомобилсозлик тармоғи шакллантирилди, кейинги босқичда эса энергетика ва электротехника саноати асосий драйверга айланди. Ҳозирда қайта тикланувчи энергия манбалари, жумладан, қуёш панеллари ҳамда буғ-газ электр станцияларини ишга тушириш лойиҳалари жадал олиб борилмоқда.
Инвестициялар кўлами ва таркибига танқидий ва холис баҳо бериш учун рақамларни минтақавий ва миллий контекстда таҳлил қилиш лозим.
Кўрсаткич номи | Статистик маълумот ва манба |
Жалб этиладиган инвестиция ҳажми | $2,7 млрд (Президент матбуот хизмати) |
Асосий драйвер соҳалар | Автомобилсозлик, энергетика, электротехника |
ОТМга кириш кўрсаткичи (давлат) | |
Умумий қамров мақсади | 51–52% |
Фойдаланишга топширилган лойиҳалар | 72 та саноат ва 91 та ижтимоий объект (ЎзА) |
$2,7 миллиард долларлик маблағ илгари иқтисодий салоҳияти чекланган аграр вилоят учун улкан рақам ҳисобланади. Бу кўрсаткичнинг реалликка канчалик яқинлигини тушуниш учун Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Статистика агентлиги томонидан эълон қилинадиган ҳудудий ялпи маҳсулот ва инвестициялар статистикасини кузатиш лозим.
Агар лойиҳалар тўлиқ қувватда ишга тушса, бу фақат ялпи ҳудудий маҳсулот ўсишига эмас, балки аҳоли бандлиги ва даромадлари ошишига ҳам бевосита таъсир қилади. Мисол учун, электротехника ва энергетика соҳасидаги битта йирик корхона атрофида ўнлаб кичик ва ўрта етказиб берувчи корхоналар шаклланади, бу эса кластер эффектини яратади.
Бироқ, танқидий нуқтаи назардан ёндашганда, инвестицияларнинг фақатгина "эълон қилинган" ёки "жалб этилган" қисмига эмас, балки айнан "ўзлаштирилган" ва "ишлаб чиқаришга айланган" реал улушига эътибор қаратиш зарур. Ташқи капитални самарали бошқариш, инфратузилмани барқарор узатишни таъминлаш ушбу режаларнинг муваффақиятини белгилаб берувчи асосий омил бўлиб қолади.
Саноатнинг барқарор ривожланиши тўғридан-тўғри малакали кадрлар базасига боғлиқ. Вилоятда мактаб битирувчиларининг олий таълим билан қамраб олиниши 50 фоиздан ошиши режалаштирилаётгани ижобий ҳолат. Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги маълумотларига кўра, олий таълимнинг ҳудудларда кенгайиши маҳаллий меҳнат бозорининг мутахассисларга бўлган эҳтиёжини қондиришга хизмат қилади.
Лекин бу ўринда сифат ва миқдор балансини сақлаш муҳим. Битирувчиларнинг қанча фоизи айнан Жиззахда барпо этилаётган саноат зоналари, электротехника ва энергетика корхоналарида талаб юқори бўлган муҳандислик ҳамда техник мутахассисликлар бўйича таҳсил олаётгани асосий савол бўлиб қолади.
Жиззах вилоятининг аграр форматдан саноатлашган ҳудудга ўтиш тажрибаси ҳудудий иқтисодиётни диверсификация қилиш нуқтаи назаридан муҳим намунадир. Эълон қилинган $2,7 миллиард долларлик инвестициявий мақсад ва таълим соҳасидаги ислоҳотлар фақатгина рақамларда эмас, балки маҳаллий аҳолининг турмуш даражаси ва харид қобилияти ошишида ўз аксини топгандагина ушбу трансформация тўлиқ муваффақиятли деб баҳоланиши мумкин. Сизнингча, маҳаллий саноатнинг бундай шиддатли ўсиши вилоят аҳолиси ҳаётида қай даражада акс этмоқда?
