Жиззах вилоятининг Зафаробод туманида 2026–2027 йиллар кузги-қишки мавсумига тайёргарлик доирасида суғориш тармоқларини таъмирлаш ва тозалаш ишлари олиб борилмоқда. Лойиҳалар доирасида YUR-24 хўжаликлараро канали ва 30-U-24 суғориш тармоғида ишлар бажарилмоқда.

Маҳаллий мутасаддилар маълумотига кўра, амалга оширилаётган ишлар натижасида Зафаробод ва Собир Раҳимов хўжаликлари ҳудудларидаги қарийб 5 минг гектар ер майдонининг сув таъминотини яхшилаш кўзда тутилган. Шунингдек, юзлаб фермер ва деҳқон хўжаликлари ҳамда аҳоли томорқаларига сув етказиб бериш самарадорлигини ошириш режалаштирилган.

Қандай ишлар амалга оширилмоқда?

Маълум қилинишича, ишлар Президентнинг 2025 йил 8 октябрда қабул қилинган «Алоҳида туман (шаҳар) ва маҳаллаларни аҳолининг яшаши ва тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланиши учун намунавий ҳудудга айлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори ижроси доирасида амалга оширилмоқда.

Лойиҳа доирасида YUR-24 хўжаликлараро каналининг 2 минг 130 метр қисми капитал таъмирланмоқда. Ҳозирда «Ғаллаорол хусусий қурилиш-таъмирлаш» хусусий корхонаси томонидан каналнинг белгиланган участкалари бетонланмоқда.

Канал Зафаробод ва Собир Раҳимов хўжаликлари ҳудудларида жойлашган 121 та фермер ва деҳқон хўжалиги ҳамда 230 дан ортиқ аҳоли томорқасини сув билан таъминлайди. Канал хизмат кўрсатадиган умумий майдон 4 минг 959 гектарни ташкил этади.

Мутасаддиларнинг билдиришича, бетонлаш ишлари сувнинг тупроққа сингиб кетиши билан боғлиқ йўқотишларни камайтиришга хизмат қилиши кутилмоқда. Бу эса сувни истеъмолчиларга барқарор ва ўз вақтида етказиб бериш имкониятларини кенгайтириши мумкин.

Бошқа тармоқларда ҳам ишлар давом этмоқда

Тумандаги 30-U-24 суғориш тармоғида ҳам мавсумий тозалаш ишлари олиб борилмоқда. Ушбу тармоқ С. Синдаров МФЙ ҳудудидаги 3 та деҳқон хўжалигининг 62,75 гектар ер майдони ҳамда Бўстон ва Самарқанд маҳаллаларидаги 348 та хонадон томорқасини сув билан таъминлайди.

Ҳозирда тармоқнинг 1 километрдан ортиқ қисмидаги лотоклар лойқа ва чиқиндилардан тозаланмоқда. Лойиҳа ҳужжатларига кўра, бу ишлар сув оқимининг эркин ҳаракатланишини таъминлаш ва аҳоли томорқаларига сув етиб боришини яхшилашга қаратилган.

Контекст

Ўзбекистонда кейинги йилларда суғориш инфратузилмасини модернизация қилиш, сув йўқотишларини камайтириш ва мавжуд сув ресурсларидан самарали фойдаланиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири сифатида кўрсатиб келинмоқда.

Расмий маълумотларга кўра, республикадаги суғориш тармоқларининг бир қисми ўтган асрда қурилган бўлиб, уларнинг айрим участкаларида сувнинг фильтрация орқали йўқолиши кузатилади. Шу сабабли кейинги йилларда каналларни бетонлаш ва реконструкция қилиш лойиҳалари амалга оширилмоқда.

Жиззах вилояти, жумладан Зафаробод тумани қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириладиган ҳудудлардан бири ҳисобланади. Бу ерда сув таъминотининг барқарорлиги фермер хўжаликлари фаолияти ва аҳоли томорқалари ҳосилдорлигига таъсир кўрсатувчи омиллардан бири саналади.

Экспертлар нима дейди?

Сув хўжалиги соҳаси мутахассислари фикрича, очиқ каналларни бетонлаш сув йўқотишларини камайтиришнинг кенг қўлланиладиган усулларидан бири ҳисобланади. Уларга кўра, канал туби ва ён қисмларининг мустаҳкамланиши сувнинг ерга сингиб кетишини қисқартириш имконини беради.

Мутахассислар шунингдек, фақат инфратузилмани таъмирлаш эмас, балки сувдан фойдаланиш самарадорлигини ошириш, ҳисоб-китоб тизимларини такомиллаштириш ва тежамкор технологияларни жорий этиш ҳам муҳимлигини таъкидлайди.

Бу қарашлар суғориш тизимларини янгилаш ишлари инфратузилмавий вазифалар билан чекланмасдан, сув ресурсларини бошқаришнинг кенгроқ масалалари билан ҳам боғлиқ эканини кўрсатади.

Нега бу муҳим?

Зафаробод туманида амалга оширилаётган ишлар қарийб 5 минг гектар майдоннинг сув таъминотига таъсир кўрсатиши мумкин. Бу эса қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқарувчилари учун муҳим аҳамият касб этади.

Минтақа даражасида бундай лойиҳалар сув тақчиллиги хавфларини камайтириш ва мавжуд сув ресурсларидан самаралироқ фойдаланиш мақсадлари билан боғланади.

Иқтисодий нуқтаи назардан, сув йўқотишларининг қисқариши суғориш тизимлари самарадорлигини ошириши ва фермер хўжаликларининг ишлаб чиқариш жараёнларига таъсир қилиши мумкин.

Марказий Осиёда сув ресурсларидан фойдаланиш масаласи минтақавий кун тартибида муҳим ўрин тутади. Шу боис маҳаллий даражада амалга оширилаётган модернизация ишлари умумий сув бошқаруви сиёсати доирасида ҳам кузатилмоқда.

Кейинги босқич

Расмий маълумотларга кўра, YUR-24 каналидаги капитал таъмирлаш ва 30-U-24 тармоғидаги тозалаш ишлари давом этмоқда. Лойиҳалар якунлангач, келгуси суғориш мавсумида фермер ва деҳқон хўжаликлари ҳамда аҳоли томорқаларини сув билан таъминлаш даражаси бўйича натижалар маълум бўлиши кутилмоқда.