Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлис Қонунчилик палатаси меҳнат муносабатларини рақамлаштириш ва соддалаштиришга қаратилган янги қонун лойиҳасини биринчи ўқишда маъқуллади. Ушбу ҳужжат кучга кирса, фуқароларни ишга қабул қилишда талаб этиладиган ҳужжатлар рўйхати кескин қисқартирилиб, асосий эътибор жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақамига (ЖШШИР) қаратилади. Бу ислоҳот ортиқча қоғозбозликни камайтириш ва иш берувчи билан ходим ўртасидаги жараёнларни тезлаштиришни назарда тутади.
Рақамли ислоҳотлар: Нималар ўзгаради?
Таклиф этилаётган тартибга кўра, иш изловчилар учун бир қатор енгилликлар яратилади. Хусусан, электрон меҳнат дафтарчасидан кўчирма тақдим этиш мажбурияти бекор қилиниши режалаштирилмоқда. Бу маълумотлар интеграциялашган тизимлар орқали автоматик равишда олиниши кўзда тутилган. Шунингдек, электрон рақамли имзо ёки Face ID биометрик идентификацияси орқали тасдиқланган ҳужжатлар жисмоний имзоланган ҳужжатлар билан бир хил ҳуқуқий кучга эга бўлади.
Бироқ, айрим тоифадаги шахслар учун қўшимча ҳужжатлар сақланиб қолади. Ҳарбий хизматга мажбурлар ва чақирилувчилар ишга жойлашишда ҳарбий билет ёки ҳарбий рўйхатга олинганлик тўғрисидаги гувоҳномани тақдим этишлари шарт.
Амалдаги тартиб билан қиёс: Меҳнат кодекси талаблари
Ҳозирги вақтда Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 124-моддасига биноан, иш берувчи номзоддан қуйидаги ҳужжатларни талаб қилади:
Паспорт ёки ID-карта;
Меҳнат дафтарчаси (ёки асосий иш жойидан маълумотнома);
Ҳарбий рўйхат ҳужжатлари;
Махсус билим талаб этиладиган ишлар учун диплом ёки гувоҳнома.
Янги тартибнинг жорий этилиши ушбу рўйхатни тизимли равишда қисқартиради ва меҳнат муносабатларини расмийлаштиришни соддалаштиради.
Таҳлил ва кутилаётган натижалар
Экспертларнинг фикрича, бундай ўзгаришлар ходимлар ҳуқуқларини ҳимоя қилишда шаффофликни оширади ва бюрократик тўсиқларни бартараф этади. Масалан, Жиззах вилояти каби фаол ривожланаётган ҳудудларда кичик ва ўрта бизнес вакиллари учун янги ходимларни ишга олиш жараёни бир неча баробарга тезлашиши мумкин. Тизимнинг рақамлаштирилиши инсон омили таъсирини камайтиради ва маълумотларни қайта ишлаш харажатларини тежайди.
Шундай қилиб, Ўзбекистон меҳнат бозорида "рақамли меҳнат шартномаси" даврига қадам қўймоқда. Бу ислоҳот нафақат давлат ташкилотлари, балки хусусий сектор учун ҳам маъмурий юкламани камайтиришга хизмат қилади.
