Ички ишлар вазирлиги ва Давлат хавфсизлик хизмати Жиззах вилояти бошқармаси ходимлари ҳамкорлигида ўтказилган тезкор тадбирда Ғаллаорол тумани ва Маржонбулоқ маҳалласида яшовчи уч нафар фуқаро томонидан ташкил этилган яширин олтин қайта ишлаш цехи фош этилди. Ноқонуний фаолият билан шуғулланган шахслар Маржонбулоқ олтин кони ва Авлиё қишлоғи атрофидан таркибида қимматбаҳо металл бўлган рудаларни яширинча йиғиб, Ғобдун маҳалласидаги хонадонлардан бирининг оғилхонасида қайта ишлаб келган. Тезкор тадбир давомида цехдан 9 840 килограмм кукун ҳолидаги руда, қўлбола тегирмон, 22 киловаттли электромотор ва икки дона олтин ажратиш ускунаси ашёвий далил сифатида мусодара қилинди. Ҳозирда терговга қадар текширув ҳаракатлари олиб борилмоқда.

Ўзбекистон Ички ишлар вазирлиги  ахборот хизматининг маълумотларига кўра, ушбу тадбир республика миқёсида ўтказилаётган «Хавфсиз ва соғлом юрт» ойлиги доирасида амалга оширилган. Бу каби ҳолатлар биринчи марта кузатилаётгани йўқ. Бундан аввал Навоий вилоятининг Хатирчи туманида ҳам тоғ тизмаларида ноқонуний олтин қазиб олиш билан шуғулланган жиноий гуруҳ қўлга олинган эди. Бу эса мамлакатда таркибида олтин бўлган конлар атрофида назоратсиз ва яширин кончилик тизими шаклланаётганидан далолат беради.

Иқтисодий ва ҳуқуқий нуқтаи назардан, Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг тегишли моддаларига мувофиқ, таркибида қимматбаҳо металлар бўлган рудаларни ноқонуний қазиб олиш ва уларни олтин-валюта бойликлари сифатида қонунга хилоф равишда айирбошлаш қатъиян тақиқланади. Мусодара қилинган қарийб 10 тонна руда таркибидаги олтин миқдори лаборатория экспертизаси орқали аниқланади, бироқ бу миқдордаги хомашёнинг ноқонуний айланмага киритилиши давлат бюджетига тўғридан-тўғри зарар етказади.

Халқаро тажриба ва экспертларнинг хулосаларига кўра, қўлбола усулда олтин ажратиб олиш нафақат иқтисодий, балки жиддий экологик ва соғлиқ учун хавфларни юзага келтиради. БМТнинг Атроф-муҳит бўйича дастури (UNEP) ҳисоботларида қайд этилишича, кичик ҳажмдаги ноқонуний олтин кончилигида концентратдан метални ажратиб олиш учун кўпинча симоб ва цианид каби ўта заҳарли кимёвий моддалардан фойдаланилади (БМТ расмий сайти: unep.org). Жиззахдаги ҳолатда ҳам аҳоли яшаш жойида (оғилхонада) ташкил этилган қўлбола ювиш ускуналари маҳаллий тупроқ ва сизиб чиқувчи ер ости сувларини заҳарлаши эҳтимоли юқори. Бу эса ҳудуддаги экологик хавфсизликни хавф остига қўяди.

Ушбу ҳодиса ер қаъри бойликларидан фойдаланишда давлат назоратини янада кучайтириш ҳамда маҳаллий аҳоли ўртасида ҳуқуқий тарғибот ишларини кучайтириш зарурлигини кўрсатмоқда. Ноқонуний кончиликнинг олдини олиш фақатгина ҳуқуқ-тартибот органларининг вазифаси эмас, балки жамият хавфсизлиги ва  атроф-муҳитни асрашга қаратилган умумий масъулиятдир. Шундай экан, маҳаллаларда бу каби яширин цехлар фаолиятига ўз вақтида чек қўйишда жамоатчилик назорати қанчалик муҳим ўрин тутиши ҳақида ўйлаб кўриш лозим.