Жиззах вилояти иқтисодий фаоллик ва аҳоли бандлигини таъминлаш борасида кутилмаган суръатларни намойиш этмоқда. 2026 йилнинг 1 январь ҳолатига кўра, ҳудудда банд аҳоли сони 495 минг нафарга етди. Бу нафақат вилоят учун, балки республика миқёсида ҳам диққатга сазовор кўрсаткичдир, чунки йил бошига нисбатан ўсиш 120,7 фоизни ташкил этган. Бошқача айтганда, атиги бир йил ичида қўшимча 85 минг киши расмий даромад манбаига эга бўлди.
Ушбу рақамлар ортида фақатгина статистик ҳисоботлар эмас, балки иқтисодиёт структурасининг тубдан ўзгараётгани ётибди. Энг катта ўсиш юридик шахслар секторида кузатилди – 219 минг нафар банд бўлганлар, бу ўтган даврга нисбатан 32,7 мингта янги расмий иш ўрни демакдир. Бундай кескин юқорилаш ҳудуддаги йирик саноат лойиҳалари ва инвестиция муҳитининг барқарорлашганидан далолат беради.
Секторлар таҳлили: Қайси соҳалар «драйвер»га айланди?
Бандликнинг ички тузилмасини таҳлил қилсак, асосий юклама анъанавий тармоқлар ва янги форматдаги тадбиркорлик зиммасига тушаётганини кўриш мумкин. Хусусан:
Қишлоқ хўжалиги: Вилоятнинг аграр салоҳияти ҳамон етакчи – 16 минг янги иш ўрни. Бу ерда гап нафақат ерга ишлов бериш, балки соҳадаги кластер тизимининг самарадорлиги ҳақида бормоқда.
Саноат ва ишлаб чиқариш: 1,4 минг нафар янги ишчи кучи жалб қилинган. Бу кўрсаткич Жиззахдаги эркин иқтисодий зоналарнинг кенгайиши билан тўғридан-тўғри боғлиқ.
Транспорт ва хизмат кўрсатиш: Инфратузилма ривожланиши натижасида транспорт йўналишида 553 нафар фуқаро бандлиги таъминланган.
Алоҳида эътиборга молик жиҳат — ўзини ўзи банд қилган аҳоли сонининг 49,8 минг нафарга ошганидир. Бу жараён «соядаги иқтисодиёт»дан чиқиш ва аҳолининг тадбиркорликка бўлган ишончи ортаётганининг билвосита исботидир. Деҳқон хўжаликларида банд бўлганларнинг 1,3 мингга, якка тартибдаги тадбиркорларнинг эса 1,1 мингга кўпайгани кичик бизнес учун яратилган имтиёзлар натижаси сифатида баҳоланади.
Муваффақият омиллари: Солиқ ислоҳоти ва ҳамкорлик
Мутахассисларнинг фикрича, бундай ижобий динамикага бир неча омиллар сабаб бўлган. Биринчидан, солиқ органларининг фаолияти тубдан ўзгариб, эндиликда улар фақат назорат қилувчи эмас, балки тадбиркорга кўмак берувчи органга айланмоқда. Тизимли ҳамкорлик туфайли кўплаб яширин иш ўринлари легаллаштирилди, бу эса ижтимоий ҳимоя масаласини ҳал қилади.
Иккинчидан, иқтисодий ислоҳотлар доирасида берилган имтиёзлар ва молиявий инструментлар аҳолини мустақил равишда даромад топишга рағбатлантирмоқда. Ўзини ўзи банд қилиш тизимининг соддалаштирилгани айниқса чекка ҳудудлардаги бандлик муаммосини юмшатишга хизмат қилди.
Прогноз ва истиқбол: Миқдордан сифатга
Жиззах вилоятидаги бандлик кўрсаткичларининг ўсиши фақат сонлар билан чекланиб қолмайди. Бу ҳудудий ялпи маҳсулотнинг ошишига, истеъмол бозорининг кенгайишига ва камбағалликни қисқартиришга хизмат қилувчи муҳим занжирдир. Бироқ, келгусида асосий эътиборни иш ўринларининг барқарорлиги ва иш ҳақи миқдорининг ошишига қаратиш лозим бўлади.
Хулоса ўрнида айтиш мумкинки, Жиззах тажрибаси иқтисодий эркинлик ва давлат томонидан бериладиган тўғри йўналиш қандай натижа беришини кўрсатмоқда. 85 минг нафар янги банд аҳоли — бу шунча оиладаги фаровонлик ва иқтисодий барқарорлик демакдир.
