2026 йилги Наврўз байрами Ўзбекистонда нафақат табиат янгиланиши, балки давлат сиёсатининг марказида турган «Инсон қадри учун» тамойилининг амалий ифодаси сифатида нишонланмоқда. Президент Шавкат Мирзиёевнинг 2026 йил 6 мартдаги қарорига мувофиқ, жорий йилги тантаналар «Наврўзни улуғлаш – инсонни улуғлашдир!» деган бош ғоя остида ўтказилди. Бу йилги байрамнинг ўзига хос жиҳати унинг муқаддас Рамазон ҳайити билан бир вақтга тўғри келганида бўлиб, бу жамиятдаги маънавий бирдамлик ва бағрикенглик муҳитини янада мустаҳкамлади. Ўзбекистон халқаро исломшунослик академиясида ташкил этилган байрам сайли мазкур ғоявий концепциянинг илмий ва таълим соҳасидаги инъикосига айланди.
Наврўзнинг ижтимоий ва сиёсий аҳамияти шундаки, у глобал беқарорлик шароитида халқларни бирлаштирувчи юмшоқ куч (soft power) вазифасини ўтамоқда. БМТ Бош Ассамблеяси томонидан 21 мартнинг «Халқаро Наврўз куни» деб эълон қилиниши ва ЮНЕСКОнинг Инсоният номоддий маданий мероси рўйхатига киритилиши ушбу айёмнинг умумбашарий қадриятини тасдиқлайди. Ўзбекистон ички сиёсатида эса Наврўз демократик ислоҳотларнинг маънавий таянчи сифатида кўрилмоқда. Мамлакатдаги турли миллат ва элат вакилларининг бир жойда жам бўлиши, миллий анъаналарнинг замонавий спорт мусобақалари ва илмий ютуқлар билан уйғунлашуви жамиятнинг ижтимоий жипслигини таъминлайди.



Ўзбекистон халқаро исломшунослик академиясида ўтказилган тадбирда соҳа экспертлари ва раҳбарият Наврўзнинг ислом маданияти ва минтақавий анъаналар билан боғлиқлигига алоҳида тўхталди. Академия ректори Музаффар Камилов ва Дин ишлари бўйича қўмита вакиллари иштирокидаги мулоқотларда байрамнинг тинчликпарварлик моҳияти таҳлил қилинди. Хусусан, талабалар ўртасида ташкил этилган миллий ўйинлар (кураш, арқон тортиш) ва спорт мусобақалари (футбол, волейбол) ёш авлод ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилиш билан бирга, жамоавий ҳамжиҳатликни шакллантиришга хизмат қилади. Тошкент давлат шарқшунослик университети ва бошқа турдош олийгоҳлар билан ҳамкорликдаги беллашувлар эса таълим муассасалараро корпоратив алоқаларни кучайтиришнинг самарали воситаси бўлди.



Иқтисодий ва маданий нуқтаи назардан қараганда, байрам доирасидаги китоб ярмаркалари ва ҳунармандчилик кўргазмалари миллий иқтисодиётнинг маданий сегментини қўллаб-қувватлашга хизмат қилади. «Ош чемптионати» ва баҳорий таомлар намойиши нафақат гастрономик меросни сақлаш, балки туризм салоҳиятини оширишда ҳам муҳим роль ўйнайди. Таҳлиллар шуни кўрсатадики, бундай форматдаги оммавий тадбирлар аҳолининг ижтимоий кайфиятини яхшилаш билан бир қаторда, миллий ўзликни англаш жараёнини тезлаштиради. Энг муҳими, соҳа ходимларига топширилган ташаккурномалар меҳнатни рағбатлантиришнинг маънавий омили сифатида давлатнинг ўз фуқаросига бўлган эътиборини ифодалайди.
Хулоса қилиб айтганда, Наврўз Ўзбекистон учун шунчаки тақвим байрами эмас, балки инсон қадрини юксалтиришга қаратилган стратегик мақсадларнинг маданий пойдеворидир. Академик муҳитда бундай тадбирларнинг ўтказилиши илм ва қадриятлар уйғунлигини таъминлайди. Бугунги глобаллашув даврида миллий анъаналарни сақлаб қолиш ва уларни инсонпарварлик ғоялари билан бойитиш ҳар бир жамият олдида турган муҳим вазифадир. Сизнингча, замонавий дунёда Наврўз каби қадимий байрамлар халқлараро тотувликни таъминлашда яна қандай янги вазифаларни бажариши мумкин?