2030 йилга келиб Тошкент метрополитени кунига 1,8 миллион йўловчига хизмат кўрсатадиган, тармоқлари икки баробарга кенгайган ва хавфсизликнинг энг замонавий стандартлари жорий этилган юқори технологик транспорт тизимига айланади. Президент Шавкат Мирзиёевга 2026 йил 13 май куни тақдим этилган метрополитен фаолияти самарадорлигини ошириш стратегиясига кўра, бекатлар сонини 79 тага, линиялар узунлигини эса 103 километрга етказиш режалаштирилган. Ушбу стратегик ҳужжат нафақат инфратузилмани кенгайтиришни, балки ҳаракат интервалини 1,5–3 дақиқагача қисқартириш ва тизимни молиявий соғломлаштиришни ҳам кўзда тутади.

Тошкент шаҳрининг демографик ўсиши ва урбанизация суръатлари жамоат транспортига бўлган талабни кескин оширмоқда. Ўзбекистон Республикаси Президенти матбуот хизмати маълумотларига таянадиган бўлсак, метрополитенни ривожлантиришнинг янги босқичида асосий урғу йўналишларнинг қамровини кенгайтиришга қаратилади. Хусусан, «Мингўрик – Чилонзор буюм бозори» линиясининг қурилиши шаҳарнинг жанубий қисмидаги транспорт босимини сезиларли даражада камайтириши кутилмоқда. Биринчи босқичда «Мингўрик – Жанубий вокзал» йўналишининг қурилиши эса вокзал атрофидаги тирбандлик муаммосини ечишга хизмат қиладиган стратегик қадамдир.

Хавфсизлик масаласида халқаро тажрибага асосланган инновацион ечимлар таклиф этилмоқда. «Шаҳристон» бекатида синов тариқасида ўрнатиладиган ойнали ҳимоя тўсиқлари (Platform Screen Doors) дунёнинг пешқадам мегаполислари, масалан, Сеул ва Сингапур метроларида ўз самарадорлигини исботлаган. Халқаро жамоат транспорти ассоциацияси (UITP) маълумотларига кўра, бундай тўсиқлар платформалардаги бахтсиз ҳодисаларни 80–90 фоизгача камайтириш имконини беради. Бундан ташқари, ушбу конструкциялар станциялардаги микроиқлимни сақлаш ва энергия тежамкорлигини оширишга ҳам билвосита таъсир кўрсатади.

Метрополитенни молиявий жиҳатдан мустақил тизимга айлантириш учун янги даромад манбаларини яратиш кўзда тутилган. Вагон ва платформалардаги реклама майдонларини шаффоф аукционлар орқали ижарага бериш, бекатларда вендинг аппаратлари ва кичик савдо нуқталарини ташкил этиш шулар жумласидандир. Шунингдек, бўш турган ер ости майдонларини коворкинг ва кичик офислар сифатида тадбиркорларга берилиши метрополитен бюджет тушумларини диверсификация қилишга ёрдам беради. Бундай ёндашув Европа метро тизимларида, хусусан, Берлин ва Париж метрополитенида кенг қўлланилади ва бюджет тақчиллигини камайтиришнинг самарали воситаси ҳисобланади.

Транспорт интеграциясини таъминлаш мақсадида таклиф этилаётган «Park&Ride» (Тўхта ва ҳаракатлан) тизими шаҳар марказига шахсий автомобиллар оқимини камайтиришга қаратилган. Бекатлар яқинида автотураргоҳлар ташкил этилиши ҳайдовчилар учун машинасини қолдириб, манзилга метро орқали тез ва арзон етиб бориш имконини беради. Бу тизим экологик вазиятни яхшилаш ва йўллардаги тирбандликни камайтиришда дунё миқёсида энг муваффақиятли ечимлардан бири деб тан олинган.

Тақдим этилган режанинг яна бир инқилобий қисми тўлов тизимини ислоҳ қилишдир. Халқаро амалиёт асосида йўл кири ҳақини босиб ўтилган масофага қараб белгилаш ва турли тоифадаги аҳоли учун имтиёзли абонементлар (кунлик, ҳафталик, ойлик) жорий этиш режалаштирилган. Бу йўловчилар учун харажатларни оптималлаштириш, тизим оператори учун эса молиявий оқимларни аниқ прогноз қилиш имконини беради. Ўзбекистон Республикасининг «Транспорт тўғрисида»ги қонуни ва соҳага оид меъёрий ҳужжатлар ушбу ислоҳотлар учун ҳуқуқий асос бўлиб хизмат қилади.

2027–2035 йилларга мўлжалланган ривожланиш стратегияси Тошкент метрополитенини нафақат транспорт тугуни, балки пойтахтнинг иқтисодий ва ижтимоий ҳаётининг муҳим бўғинига айлантиришни мақсад қилган. Барча таклифлар амалга оширилган тақдирда, метрополитен хизмат сифати ва йўловчилар учун яратилган қулайликлар бўйича минтақада мутлақ етакчига айланади.